Giải pháp “Tán sỏi đường mật xuyên gan qua da bằng laser (PTCSL)” của nhóm các bác sĩ Lê Đình Linh, Võ Minh Thành, Phạm Quang Tĩnh, Hoàng Ngọc Thiên Lan (Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột) vừa được trao giải Nhất tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024 – 2025).
Sỏi đường mật là một bệnh lý phổ biến tại Việt Nam với tỷ lệ mắc dao động từ 2,14 – 6,1%. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm đường mật, nhiễm khuẩn huyết, áp xe gan, xơ gan, thậm chí là ung thư đường mật. Đặc điểm của sỏi đường mật ở bệnh nhân Việt Nam rất phức tạp: sỏi thường xuất hiện ở nhiều vị trí, trong đó sỏi trong gan chiếm tới 60%, sỏi lớn đóng thành cây lấp kín đường mật và thường kèm theo hẹp đường mật.
 |
| Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột thực hiện tán sỏi đường mật xuyên gan qua da bằng laser. |
Suốt nhiều thập kỷ qua, y học đã áp dụng nhiều phương pháp điều trị sỏi đường mật như: phẫu thuật mổ mở lấy sỏi; nội soi mật tụy ngược dòng; phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi có hoặc không sử dụng ống soi mềm song phương pháp nào cũng có những nhược điểm nhất định.
Trước những thách thức đó, kỹ thuật PTCSL nổi lên như một giải pháp thay thế và bổ sung quan trọng. Thực hiện kỹ thuật này, dưới hướng dẫn của siêu âm và hệ thống tăng sáng truyền hình (C-arm), bác sĩ sẽ tạo một đường hầm nhỏ từ ngoài da xuyên qua gan để tiếp cận trực tiếp vào đường mật. Qua đường hầm này, một ống nội soi kích thước siêu nhỏ được đưa vào. Năng lượng laser Holmium sẽ tán vỡ các viên sỏi “cứng đầu” thành những mảnh vụn nhỏ, sau đó sỏi được kéo ra ngoài bằng rọ chuyên dụng hoặc bơm rửa trôi theo áp lực nước.
Ưu điểm của giải pháp này là hiệu quả làm sạch sỏi tuyệt đối với tỷ lệ sạch sỏi từ 80 – 100%, có thể giải quyết triệt để các ca sỏi phức tạp, sỏi lớn đóng thành khuôn đúc cây đường mật, sỏi nằm sâu ở các nhánh đường mật thứ cấp hoặc bệnh nhân có giải phẫu bị thay đổi do phẫu thuật trước đó. Đồng thời, xâm lấn tối thiểu, giúp bảo tồn nguyên vẹn chức năng đường mật, giảm hẳn tỷ lệ bệnh nhân phải cắt gan do biến chứng sỏi. Bên cạnh đó, điều trị theo phương pháp này, thời gian nằm viện của bệnh nhân chỉ còn từ 3 – 5 ngày, rút ngắn đáng kể so với mổ mở truyền thống (từ 8 – 31,5 ngày). Bệnh nhân ít đau, phục hồi nhanh và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Kỹ thuật PTCSL vốn đòi hỏi khắt khe về trang thiết bị hiện đại như máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và bác sĩ có kỹ năng cực cao nên trước đây tại Việt Nam hầu như chỉ triển khai được ở vài bệnh viện trung ương lớn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Để khắc phục hạn chế này ở tuyến tỉnh, nhóm các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột đã có cách làm sáng tạo thay thế hệ thống DSA đắt đỏ bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa máy siêu âm sẵn có và hệ thống C-arm thông thường, giúp tiết kiệm chi phí đầu tư lớn mà vẫn đảm bảo độ chính xác tuyệt đối; đồng thời kết hợp sử dụng ống nội soi cứng, rút ngắn thời gian chờ tạo đường hầm của bệnh nhân.
Bác sĩ Lê Đình Linh chia sẻ: Giải pháp được triển khai thành công từ tháng 10/2023 tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, đến nay đã áp dụng điều trị hiệu quả cho trên 60 trường hợp bệnh nhân sỏi đường mật. Đáng chú ý, có những bệnh nhân mắc bệnh hàng chục năm nay đã được điều trị dứt điểm.
Không dừng lại ở việc trị sỏi mật, kỹ thuật này còn mở ra nhiều hướng phát triển can thiệp đường mật chuyên sâu khác cho bệnh viện như: nong/cắt rộng đường mật bị hẹp bằng laser, sinh thiết u đường mật, đặt stent đường mật hoặc dẫn lưu mật ra da cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn.
Đoàn Văn Thanh
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
