Chung tay dựng “lá chắn số”

Trong môi trường số đầy cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, trẻ em không thể tự bảo vệ mình nếu thiếu sự đồng hành của người lớn. Gia đình, nhà trường và xã hội cần cùng xây dựng những “lá chắn” vững chắc, giúp trẻ phát triển an toàn, lành mạnh cả trong đời sống thực và trên không gian mạng.

Gia đình – “lá chắn” đầu tiên

Hoạt cảnh “Đừng để con lạc lối” tại Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 đã để lại nhiều suy ngẫm khi phản ánh câu chuyện một học sinh sa đà vào trò chơi trực tuyến do thiếu sự quan tâm từ gia đình.

Chứng kiến câu chuyện trong hoạt cảnh ấy, em H’Ju Na Niê, học sinh lớp 8A1, Trường THCS Ea Tul bày tỏ: “Điều trẻ em cần nhất không chỉ là điều kiện học tập mà còn là sự quan tâm, lắng nghe và đồng hành của cha mẹ, thầy cô trong cuộc sống hằng ngày. Tình yêu thương và sự định hướng kịp thời sẽ giúp chúng em tránh xa những cám dỗ trên môi trường mạng, tự tin phát triển toàn diện và sống tích cực hơn”.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn tặng quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại xã Ea Phê.

Thực tế cho thấy, khi trẻ em tiếp cận internet từ rất sớm, vai trò của gia đình càng trở nên quan trọng. Không ai có thể thay thế cha mẹ trong việc định hướng, đồng hành và trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho con trước những nguy cơ trên môi trường mạng.

Từ trải nghiệm của một người mẹ, chị Lê Thị Thương (xã Ea M’droh) cho rằng, trong guồng quay của cuộc sống hiện đại, không ít phụ huynh đang bị cuốn theo công việc, thiết bị công nghệ và những áp lực thường nhật. Việc dành thời gian quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng con đôi khi trở thành một thách thức. Tuy nhiên, càng trong thời đại số, vai trò của gia đình càng trở nên quan trọng, bởi sự quan tâm, lắng nghe và đồng hành của cha mẹ chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để giúp trẻ tránh xa những cám dỗ và rủi ro trên không gian mạng.

“Ba nhà” chung tay vì trẻ em

Những năm qua, công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống chính sách an sinh xã hội ngày càng được hoàn thiện; nhiều chương trình, dự án vì trẻ em được triển khai đồng bộ, hướng đến nhóm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, các nguy cơ bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích và tác động tiêu cực từ môi trường mạng vẫn hiện hữu. Chỉ riêng năm 2025, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận và xử lý 9 vụ việc liên quan đến 15 trẻ em bị bạo lực, xâm hại. Vì vậy, nếu gia đình là “lá chắn” đầu tiên thì nhà trường, chính quyền địa phương và các ngành chức năng chính là những mắt xích quan trọng tạo nên hệ sinh thái bảo vệ trẻ em trong môi trường số.

Tại xã Ea Tul, công tác bảo vệ trẻ em đang được triển khai thông qua nhiều hoạt động thiết thực. Ông Võ Duy Hòa, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Tul cho biết, trên địa bàn xã hiện có hơn 4.000 trẻ trong độ tuổi từ mẫu giáo, mầm non đến THCS. Trước mỗi kỳ nghỉ hè, địa phương đều xây dựng kế hoạch phối hợp với các trường học, Đoàn Thanh niên và Hội đồng Đội nhằm tăng cường công tác quản lý, giáo dục học sinh; tổ chức các hoạt động sinh hoạt hè, diễn đàn trẻ em, tuyên truyền về quyền trẻ em và nâng cao kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ trước những nguy cơ trong cuộc sống cũng như trên môi trường mạng.

Theo bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Giám đốc Sở Y tế, để trẻ em phát triển toàn diện và an toàn trong thời đại số cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần quan tâm, định hướng và đồng hành cùng con trong việc sử dụng internet; nhà trường tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ; xã hội xây dựng môi trường sống và không gian mạng an toàn, lành mạnh. Đồng thời, trẻ em cũng cần được trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ một cách thông minh, văn minh và có trách nhiệm. Khi gia đình là điểm tựa, nhà trường là nơi trang bị kỹ năng và xã hội tạo dựng môi trường an toàn, trẻ em sẽ có thêm hành trang để bước vào thế giới số một cách tự tin và vững vàng.

Bằng Giang