Họa sĩ trẻ Bùi Tiên và niềm đam mê tranh lụa

Trên tấm poster triển lãm, tôi đọc được lời của họa sĩ Bùi Tiên (sinh năm 1993 tại Tuy An – Đắk Lắk): “Có những khoảnh khắc rất lặng khi “cái thật” không hề đổ vỡ, nó chỉ nghiêng nhẹ. Sự nghiêng ấy đủ để tôi thấy bên dưới nó là một tầng khác, mong manh và khó nắm bắt hơn. Tôi không sợ sự mong manh đó. Ngược lại, tôi tin nó làm cho mọi thứ trở nên sống động…”.

Quả thật như nữ họa sĩ đã nói, hiện hữu trước các giác quan của tôi là những tác phẩm tranh lụa thể hiện sự kết hợp của thủ pháp truyền thống giao thoa với tư duy mỹ thuật hiện đại. “Tôi hỏi mình: Cái gì là thật? Nhưng tôi không đi tìm câu trả lời. Tôi chỉ muốn thành thật với cảm giác khi điều mình tin bắt đầu lay động”. Họa sĩ trẻ Bùi Tiên đã nói như vậy tại triển lãm cá nhân của chị với chủ đề “Cái gì là thật” đang diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh.

Họa sĩ Bùi Tiên.

 Tất cả những tác phẩm được trưng bày tại triển lãm này đều được bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học Mỹ thuật Huế của họa sĩ Bùi Tiên. Được hướng dẫn bởi thầy Lê Việt Trung, giảng viên Đại học Nghệ thuật Huế, ban đầu chị hoàn thiện đồ án với chất liệu sơn dầu. Theo thời gian, nữ họa sĩ dần hoàn thiện kỹ thuật, ý tưởng, cũng như đã định hướng rõ ràng về thủ pháp sáng tác tranh lụa. Cho đến năm 2023, theo lời động viên của thầy, Bùi Tiên đã “bước ra ánh sáng” thông qua chương trình chiêu mộ họa sĩ của TomuraLee Gallery, một hệ thống phòng trưng bày nghệ thuật đương đại quốc tế. Tại đây, nữ họa sĩ trẻ đã có lần đầu được đón nhận tình yêu của khán giả với triển lãm cá nhân đầu tay mang tên “Cõi riêng”. Bộ sưu tập là sự kết hợp khéo léo của bản sắc văn hóa truyền thống với những thông điệp cá nhân được thể hiện bằng những hình ảnh độc bản mang đậm cá tính của tác giả. “Cõi riêng” là sự sắp đặt đầy tinh tế khi thế giới của ký ức, thế giới của ảo mộng cùng tồn tại trong một khung tranh với cuộc sống bình dị của người nghệ sĩ. Và tiếp nối sau ba năm là triển lãm “Cái gì là thật”…

 “Thưởng thức các tác phẩm đang được trưng bày, tôi cảm nhận được những cảm giác của sự quen thuộc; đồng thời trong tôi cũng không khỏi gợi lên những suy tư về những cái “lạ” mà bạn gửi gắm. Với bộ tranh này, Bùi Tiên muốn gửi gắm điều gì?” Tôi đặt câu hỏi. Bùi Tiên trả lời: “Kế thừa triển lãm “Cõi riêng”, triển lãm “Cái gì là thật” được thực hiện với những tầng suy nghĩ sâu hơn. Khi lằn ranh của thực và ảo dần trở nên mờ nhạt, liệu ta còn có thể chắc chắn về những ta đang thấy? Thông qua “Cái gì là thật”, tôi tiếp tục gửi gắm một thông điệp mới trong cùng một hình hài quen thuộc. Cả hai bộ sưu tập đều cùng đặc tả hình ảnh mềm mại, dịu dàng của những người phụ nữ Việt Nam. Họ không xa lạ, họ chính là bà, là mẹ, là chị, là em gái của tôi…”.

Với chất liệu màu nước trên lụa, Bùi Tiên kiến tạo những chân dung tĩnh lặng, nơi cảm xúc được dệt nên từ ký ức, tưởng tượng và thực tại. Không tìm đến sự phô diễn kịch tính, nghệ sĩ lựa chọn sự tinh tế: gam màu dịu nhẹ, bố cục chặt chẽ và khoảng lặng giàu nội tâm. Trên nền lụa truyền thống, nữ họa sĩ mở ra một ngôn ngữ thị giác đương đại, vừa mong manh vừa ám ảnh, khiến tác phẩm trở thành không gian của sự chiêm nghiệm. Thông qua triển lãm, nghệ sĩ đặt ra những câu hỏi về bản sắc, về sự cô đơn và ranh giới mờ nhạt giữa cái được nhìn thấy và cái được cảm nhận…

Một tác phẩm trương bày tại triển lãm.

Với triển lãm này, Bùi Tiên đã dành gần 8 năm để hoàn thiện toàn bộ dự án. Họa sĩ Bùi Tiên tâm sự: “Tranh lụa thường có ít người theo đuổi bởi sự đòi hỏi về khả năng kiểm soát của người họa sĩ. Độ loang màu sẽ phụ thuộc rất nhiều vào chất liệu và sự tính toán về lượng màu của người vẽ. Khác với sơn dầu hay màu nước, mỗi bức tranh lụa hoàn toàn không tồn tại khả năng sửa sai mà chỉ có thể lựa chọn vẽ lại từ đầu hoặc chấp nhận sai. Mỗi lần rửa sẽ tạo ra những biến số bất ngờ. Cũng chính vì vậy, đôi lúc chính những “yếu tố bất ngờ” sẽ tạo nên vẻ đẹp cho tác phẩm”.

Trò chuyện thêm với họa sĩ Bùi Tiên, được biết năm 2026, chị đã nhận được nhiều phản hồi tích cực khi tham gia Tokyo Art Fair – một trong những hội chợ nghệ thuật đương đại lớn và lâu đời nhất tại châu Á, quy tụ nhiều phòng tranh hàng đầu từ Nhật Bản và quốc tế. Bùi Tiên là họa sĩ Việt Nam đầu tiên tham gia hội chợ nghệ thuật này. Trước đó, vào năm 2025, các tác phẩm của chị cũng đã được giới thiệu tại các không gian nghệ thuật lớn như Roma (Italy) và London (Anh). Với nữ họa sĩ trẻ Bùi Tiên, đây không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn động lực lớn để theo đuổi con đường nghệ thuật.

Tường San