Dư địa tăng trưởng mới

Với lợi thế sở hữu các ngành hàng nông nghiệp tỷ đô và tiềm năng thủy sản to lớn, tỉnh Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội để gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Halal.

Tiềm năng lớn

Thị trường Halal toàn cầu hiện đang phục vụ khoảng 2 tỷ người Hồi giáo, chiếm tới 25% dân số thế giới. Đáng chú ý, phần lớn nhà cung cấp sản phẩm Halal lớn hiện nay lại đến từ các quốc gia phi Hồi giáo. Đây là “mảnh đất màu mỡ”, tạo cơ hội cho các địa phương có năng lực sản xuất quy mô lớn như Đắk Lắk thâm nhập và chiếm lĩnh thị phần.

Đắk Lắk có hệ sinh thái nông nghiệp lớn với trên 824.000 ha đất sản xuất. Tỉnh đang dẫn đầu cả nước về nhiều ngành hàng chủ lực, hoàn toàn khớp với nhu cầu nhập khẩu lương thực, thực phẩm của thế giới Hồi giáo. Cụ thể, diện tích cà phê hơn 217.000 ha, sản lượng gần 600.000 tấn/năm; sầu riêng hơn 41.000 ha, sản lượng trên 500.000 tấn/năm; hồ tiêu 32.000 ha, sản lượng khoảng 84.000 tấn/năm; lúa gạo trên 170.000 ha, sản lượng khoảng 1,3 triệu tấn mỗi năm.

Không dừng lại ở nông sản, dư địa tăng trưởng của tỉnh còn mở rộng sang lĩnh vực kinh tế biển. Hiện nay, các mặt hàng thủy sản giá trị cao luôn duy trì sản lượng ổn định, trong đó cá ngừ đại dương đạt khoảng 3.500 – 4.000 tấn/năm và tôm hùm đạt khoảng 2.500 – 2.600 tấn/năm. Tổng giá trị xuất khẩu thủy sản hằng năm của tỉnh đạt trên 150 triệu USD.

Phân tích về dư địa và sự phù hợp của các mặt hàng này đối với thị hiếu của người Hồi giáo, ông Nguyễn Thành Duy, Phó Vụ trưởng Vụ Trung Đông – châu Phi (Bộ Ngoại giao) nhận định: Cà phê và cá ngừ là những mặt hàng rất tiềm năng của tỉnh Đắk Lắk và đây là các sản phẩm được người dân các nước Hồi giáo rất ưa chuộng, đặc biệt là món cá ngừ đóng hộp.

Với lợi thế sở hữu các ngành hàng nông nghiệp tỷ đô và tiềm năng thủy sản to lớn, tỉnh Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội để gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Halal.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hằng, đại diện Công ty TNHH Văn phòng Chứng nhận Halal cho biết, Halal được xem là thị trường nổi bật, tiềm năng đối với doanh nghiệp (DN) xuất khẩu. Nếu DN Đắk Lắk muốn phát triển thị trường mới thì Halal là đích đến. Tuy nhiên, Halal đề cao tiêu chuẩn về chất lượng trong khi nhiều sản phẩm nông sản của Đắk Lắk vẫn chế biến đơn giản, chưa nhiều phụ gia thành phần khác nên cần làm chứng nhận Halal.

“DN có thể chọn một, hai hoặc ba chương trình chứng nhận Halal để phù hợp với từng quốc gia. Với DN đã tiếp cận được thị trường ASEAN thì sẽ có nhiều điều kiện hơn để xâm nhập vào thị trường Halal toàn cầu” – bà Hằng chia sẻ.

Chuẩn hóa vùng trồng là cần thiết

Đứng ở góc độ chiến lược thương mại, việc chinh phục thị trường Halal không chỉ là tăng thêm đối tác mà còn là giải pháp đa dạng hóa thị trường để né tránh rủi ro. Ông Hoàng Danh Hữu, nhà sáng lập thương hiệu Socola và Cà phê Miss Ede phân tích: Với thị trường dành cho người Hồi giáo có số lượng người tiêu dùng hàng đầu thế giới, khi các DN Việt Nam đạt được chứng nhận Halal thì đây là một dư địa cực lớn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa vào thời điểm các thị trường trọng điểm truyền thống đang thiết lập ngày càng nhiều rào cản kỹ thuật, thương mại và thuế quan khắt khe.

Thực tế, tiêu chuẩn Halal không chỉ dừng lại ở việc sản phẩm không chứa các thành phần từ thịt lợn mà còn đòi hỏi sự an toàn, vệ sinh và không gây tác động tiêu cực tới môi trường trong suốt quá trình sản xuất, chế biến. Do đó, việc quy hoạch và minh bạch hóa nguồn gốc từ chính vùng trồng nguyên liệu là bước đi bắt buộc để tiến vào hệ sinh thái này.

Quá trình chuẩn hóa để đáp ứng tiêu chuẩn Halal đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt ngay từ vật tư nông nghiệp đầu vào. Ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Vương Thành Công cho biết: “Khi chúng ta làm được những tiêu chuẩn như ISO hay HACCP rồi thì việc chuyển tiếp qua chứng nhận Halal không đến nỗi quá khắt khe. DN chủ yếu cần chứng minh được sự minh bạch trong quá trình canh tác, chẳng hạn như chứng minh phân bón cho cây trồng không sử dụng các nguồn gốc từ lợn”.

Minh Thuận – Võ Phê