Để gia nhập thị trường Halal đầy tiềm năng dành cho người Hồi giáo, điều quan trọng là các doanh nghiệp (DN) phải tối ưu hóa cơ hội và cần tính toán chiến lược, đổi mới mô hình sao cho phù hợp với từng thị trường.
Cơ hội và thách thức
Theo dự báo của IMARC Group, đến năm 2033, thị trường Halal toàn cầu có thể đạt hơn 5,9 nghìn tỷ USD đối với ngành thực phẩm và đồ uống trong ngành công nghiệp Halal, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đạt 8,92% trong giai đoạn 2025 – 2033.
Nhiều thị trường Halal lớn như Indonesia, Malaysia, UAE, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia châu Phi hiện đang tăng cường nhập khẩu thực phẩm Halal chế biến do nguồn cung nội địa không đáp ứng đủ. Điều này mở ra cơ hội xuất khẩu mạnh mẽ cho các DN của tỉnh.
Tuy nhiên, mỗi quốc gia Hồi giáo có một bộ tiêu chuẩn riêng về Halal và không có công thức chung nào cho các DN. Nhiều quy chuẩn Halal nghiêm ngặt, hệ thống chứng nhận phức tạp cũng là thách thức không nhỏ đối với DN.
 |
| Doanh nghiệp Đắk Lắk đầu tư máy móc, thiết bị để sản xuất cà phê đáp ứng yêu cầu thị trường. Ảnh: K. Anh |
Nhận định về cơ hội, thách thức của thị trường Halal đối với DN của tỉnh, ông Võ Duy Hải, Quản lý vùng của Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco DakLak) cho biết: Thị trường Halal tạo cơ hội lớn cho tất cả DN của Việt Nam. Không riêng về cà phê hay hồ tiêu, đây còn là thị trường có lợi thế phát triển cho các mặt hàng nông sản khác. Đối với thị trường Trung Đông, Simexco Đắk Lắk đã xuất khẩu cà phê, hồ tiêu. Năm 2026 đơn vị thực hiện mở rộng chứng nhận sang thị trường này và dự định mở rộng thêm chứng nhận Halal cho các loại gia vị như quế, hồi, hạt điều, lúa gạo… trong tương lai.
|
Để có thể xuất khẩu sản phẩm sang các nước Hồi giáo, điều quan trọng là DN phải lựa chọn tổ chức chứng nhận Halal uy tín và được công nhận quốc tế, đồng thời đảm bảo chất lượng vệ sinh và an toàn.
|
Theo ông Hải, thị trường Halal đòi hỏi cao về hệ thống quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm. Khi DN đưa vào sản xuất, chế biến một loại sản phẩm thì phải chứng minh những phụ gia, sản phẩm, hóa chất đi kèm không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, sức khỏe người dùng. Halal cũng đòi hỏi hệ thống nghiêm ngặt về quản lý chất lượng của DN khi xuất khẩu.
Để tham gia thị trường có chứng nhận Halal, DN phải đạt được quản lý an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng của DN và có chứng nhận Halal. Tuy nhiên, thực tế với các DN vừa và nhỏ cũng như tổ hợp tác thì tài chính, nguồn lực đầu tư cũng như sự tìm hiểu, tiếp cận về chứng nhận Halal vẫn còn khó khăn.
Để có “tấm vé” thông hành
Thành lập và hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản xuất khẩu từ 2017 đến nay, Công ty Cổ phần Ban Me Green Farm tập trung chính vào thị trường Trung Quốc và một phần cho thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc. Xét thấy tiềm năng của thị trường Trung Đông, nhất là thị trường Halal, DN này đã tiến hành làm các thủ tục, hồ sơ để tiến đến thị trường này trong tương lai.
Bà Nguyễn Thị Thái Thanh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ban Me Green Farm cho hay: “Tiêu chuẩn để vào thị trường Halal rất gắt gao, khác nhiều so với các thị trường khác. Khó nhất với DN chúng tôi khi thâm nhập vào thị trường Halal là tiêu chuẩn về vùng trồng và nhà xưởng”.
 |
| Lúa gạo Đắk Lắk có chất lượng, năng suất vượt trội so với nhiều vùng trồng trong cả nước. Ảnh: L. Minh |
Để đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường này, Công ty Cổ phần Ban Me Green Farm đang tiến hành các bước như đầu tư, xây dựng thêm nhà xưởng, cải tiến quy trình sản xuất, đào tạo công nhân… “Chúng tôi cũng chú trọng vào chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch để tăng tính cạnh tranh giữa các thị trường, bảo quản sản phẩm lâu hơn và tăng giá trị cho nông sản, tăng hiệu quả kinh tế cho nông dân, DN”, bà Thanh thông tin.
Để đi đường dài, việc đồng bộ các tiêu chuẩn canh tác và quản lý chất lượng ở mức cao nhất sẽ giúp DN tối ưu hóa chi phí. Theo ông Hoàng Danh Hữu, nhà sáng lập thương hiệu Socola và Cà phê Miss Ede, DN đang chọn cách tiếp cận các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm toàn cầu như BRC hay FSSC 22000 ngay từ đầu. “Thay vì chỉ theo đuổi cho mỗi thị trường có một tiêu chuẩn với các mức độ đánh giá khác nhau thì DN chúng tôi đang tiếp cận các tiêu chuẩn đánh giá đặc biệt an toàn vệ sinh thực phẩm mang tính chất toàn cầu. Dù đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn ở giai đoạn đầu nhưng chiến lược này sẽ giúp DN tiết kiệm kinh phí thay đổi tiêu chuẩn cho từng quốc gia và tự tin đưa nông sản Đắk Lắk tiến sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Hữu cho hay.
Như khuyến nghị từ giới chuyên gia, để có thể xuất khẩu sản phẩm sang các nước Hồi giáo, điều quan trọng là DN phải lựa chọn tổ chức chứng nhận Halal uy tín và được công nhận quốc tế, đồng thời đảm bảo chất lượng vệ sinh và an toàn. Các DN xuất khẩu của tỉnh cần hiểu rõ và đẩy mạnh khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết với các nước như EVFTA, CPTPP, RCEP, VIFTA, CEPA…; đổi mới mô hình; chủ động đầu tư công nghệ; nâng cao hệ thống quản trị và cần sự hỗ trợ về chính sách, thông tin thị trường.
Khang Anh – Lê Minh
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
