Bình dân học vụ thời 4.0 (kỳ cuối)

Kỳ cuối:  “Bình dân học vụ số” không chỉ là phong trào

Những lớp học kỹ năng số rồi sẽ kết thúc, nhưng hành trình học hỏi và thích ứng với công nghệ của mỗi người dân mới chỉ bắt đầu. Để “Bình dân học vụ số” không dừng lại ở một phong trào, điều cần hướng tới không chỉ là phổ cập kỹ năng, mà còn phát triển kỹ năng số như một năng lực thiết yếu của công dân trong kỷ nguyên số.

Nâng cao kỹ năng công nghệ

Sau một năm triển khai với dấu ấn 100 ngày cao điểm và chuỗi sự kiện phát động quy mô lớn, phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã đạt nhiều kết quả, góp phần khơi dậy tinh thần tự học, tự nâng cao kỹ năng công nghệ trong các tầng lớp nhân dân.

Theo UBND tỉnh, đến nay, tỷ lệ cán bộ, công chức nắm vững kỹ năng số đạt trên 97%, trong đó hơn 91% tham gia học tập trên nền tảng đào tạo trực tuyến mở đại trà quốc gia. Hơn 1,49 triệu người dân trong độ tuổi trưởng thành được hỗ trợ, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến và xác nhận phổ cập tri thức số trên nền tảng VNeID, đạt tỷ lệ hơn 66%.

Tuy nhiên, để phong trào đi vào chiều sâu vẫn còn không ít rào cản. Theo Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở KH-CN Bùi Thanh Toàn, thách thức lớn nhất là nguồn nhân lực công nghệ thông tin chuyên trách tại cơ sở còn mỏng, chưa đáp ứng khối lượng công việc ngày càng lớn. Cơ sở hạ tầng viễn thông tại một số buôn làng vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa thực sự ổn định. Nhận thức và thói quen sử dụng thiết bị thông minh của một bộ phận người dân vùng dân tộc thiểu số còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc phát triển kỹ năng số cho lực lượng lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã và tỷ lệ hộ kinh doanh đăng ký tên miền quốc gia “.vn” vẫn còn nhiều dư địa.

Để “Bình dân học vụ số” không dừng lại ở các đợt cao điểm ngắn hạn, Đắk Lắk xác định giai đoạn tiếp theo cần chuyển từ “rộng” sang “sâu”, từ “biết” sang “thành thạo”, lấy hiệu quả công việc và chất lượng cuộc sống của người dân làm thước đo. Tỉnh đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức sử dụng được ít nhất một công cụ AI phục vụ chuyên môn; 100% học sinh từ cấp tiểu học được trang bị kỹ năng số; 80% người dân trưởng thành đạt chuẩn kỹ năng số trên VNeID và 100% người lao động tại các doanh nghiệp, hợp tác xã làm chủ công nghệ phục vụ sản xuất.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh tập trung nâng cao chất lượng các lớp học “Bình dân học vụ số” tại 102 xã, phường; nhân rộng mô hình “Công dân số tiêu biểu” và “Thôn, buôn số tiêu biểu”. Việc kết hợp các lớp học cộng đồng với nền tảng đào tạo trực tuyến MOOCs, ứng dụng Đắk Lắk số và kênh tương tác Zalo Official Account sẽ giúp tri thức số từng bước thẩm thấu vào đời sống.

Đội hình Bình dân học vụ số phường Tuy Hòa hướng dẫn người dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID.

Xây dựng hệ sinh thái số

Để làn sóng học tập số thực sự đi vào chiều sâu, trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp, lấy sự thụ hưởng thiết thực của người dân và doanh nghiệp làm thước đo.

Bà Lê Thị Bích Hậu, Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội phường Tuy Hòa cho biết, thời gian tới, phường chuyển trọng tâm từ “dạy sử dụng” sang “nâng cao năng lực số”. Bên cạnh tiếp tục hỗ trợ người cao tuổi và các nhóm yếu thế tiếp cận công nghệ, địa phương sẽ tổ chức các chuyên đề hướng dẫn nhận diện, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng; phổ biến cách khai thác các trợ lý ảo AI miễn phí phục vụ học tập, lao động và sản xuất.

“Phường cũng xây dựng mô hình “Học sinh, sinh viên là đại sứ số tại gia đình”. Theo đó, mỗi học sinh không chỉ là người học mà còn trở thành người hướng dẫn ông bà, cha mẹ sử dụng các tiện ích số. Khi mỗi gia đình trở thành một ‘lớp học số’ thu nhỏ, việc phổ cập kỹ năng số sẽ không còn phụ thuộc vào những đợt cao điểm hay chiến dịch ngắn hạn, mà được duy trì bằng chính sự gắn kết giữa các thế hệ”, bà Hậu cho biết.

Theo ông Nguyễn Hồ Bảo Khôi, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Yên, để “Bình dân học vụ số” tạo sức lan tỏa và đi vào thực chất, điều quan trọng là đưa hoạt động hỗ trợ người dân đến tận khu dân cư. Theo đó, phường đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ ý nghĩa của chuyển đổi số đối với đời sống hằng ngày. Các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng cũng được tập huấn để trực tiếp hỗ trợ người dân. Thay vì nhiều lần đến Trung tâm Phục vụ hành chính công, người dân có thể được hướng dẫn ngay tại khu phố đối với những thủ tục phù hợp; những hồ sơ cần chuyển lên cấp trên cũng được hỗ trợ chuẩn bị, hoàn thiện.

“Chúng tôi không hướng đến việc cán bộ làm thay người dân, mà giúp người dân biết cách tự làm. Khi mỗi người dân đều có thể tự nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin hay sử dụng các dịch vụ số một cách thành thạo, đó mới là thành công bền vững của phong trào”, ông Khôi chia sẻ.

Đỗ Lan