Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ là tìm kiếm đơn hàng mà còn đòi hỏi doanh nghiệp có đủ năng lực sản xuất, quản trị, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Với Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 – 2030, Đắk Lắk kỳ vọng hình thành hệ thống hỗ trợ đồng bộ, giúp doanh nghiệp (DN) tháo gỡ những hạn chế trong quá trình hội nhập, từng bước tiếp cận đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nhận diện những điểm nghẽn
Theo ghi nhận trong 10 tháng năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan. Đặc biệt, nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN tiếp tục có những chuyển động tích cực.
Tuy nhiên, đằng sau kết quả tăng trưởng, nhiều DN vẫn gặp khó khi tiếp cận thị trường quốc tế. Không ít DN nhỏ và vừa còn hạn chế về nguồn lực tài chính, công nghệ, nhân lực chuyên môn và khả năng tiếp cận thông tin. Việc tìm kiếm nhà nhập khẩu, xây dựng thương hiệu ở nước ngoài, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về truy xuất nguồn gốc và tổ chức logistics cũng là những vấn đề cần được tháo gỡ.
![]() |
| Sản phẩm mắc ca của Công ty Cổ phần Damaca Nguyên Phương đã xuất khẩu ra thị trường quốc tế. |
Đối với DN xuất khẩu thủy sản, yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, bảo quản và truy xuất nguồn gốc tác động trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng. Theo ông Nguyễn Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Nguyễn Hưng, các khâu từ kiểm soát nguyên liệu đầu vào, chế biến đến bảo quản đều phải đáp ứng quy định của nước nhập khẩu. Chỉ cần một khâu không bảo đảm, DN có thể gặp khó trong thông quan, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và uy tín với đối tác. Trong khi đó, tiêu chuẩn của các thị trường ngày càng chặt chẽ, đòi hỏi DN thường xuyên đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng. Đây vừa là áp lực về chi phí, vừa là điều kiện bắt buộc để duy trì đơn hàng và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Trong khi đó, DN nông sản phải đáp ứng những quy định ngày càng chặt chẽ về vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và trách nhiệm môi trường. Nếu thiếu thông tin hoặc chưa đủ năng lực chuẩn bị hồ sơ, tiêu chuẩn, DN có thể gặp khó ngay từ khâu tiếp cận thị trường.
Theo ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Vương Thành Công, để vượt qua khó khăn, DN cần tập trung nâng cao chất lượng, minh bạch sản phẩm thông qua truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Cùng với đó là phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kiểm soát hàng hóa và giao dịch quốc tế.
Ông Vương cho rằng, chi phí logistics đang là một trong những gánh nặng lớn đối với DN, nhất là lĩnh vực nông sản. Chi phí vận chuyển trong nước và quốc tế ở mức cao, có trường hợp vượt cả lợi nhuận, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Do đó, DN mong muốn được hỗ trợ chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nhân lực, tiếp cận nguồn vốn với chính sách phù hợp và có giải pháp giảm chi phí logistics để nâng cao sức cạnh tranh.
Những khó khăn này cho thấy, năng lực xuất khẩu không chỉ phụ thuộc vào chất lượng hàng hóa mà còn liên quan đến nhiều yếu tố trong toàn bộ quá trình sản xuất và lưu thông. Nếu không giải quyết được những điểm nghẽn về vốn, công nghệ, nhân lực và logistics, DN sẽ khó tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do cũng như những thị trường mới.
Hỗ trợ đúng nhu cầu
Để mở rộng thị trường quốc tế, DN không chỉ cần cơ hội tiếp cận đối tác mà còn cần được hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn trong sản xuất, hoàn thiện sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Vì vậy, điều cộng đồng DN kỳ vọng ở Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 – 2030 là những chính sách thiết thực, có khả năng hỗ trợ xuyên suốt quá trình xuất khẩu, từ chuẩn bị nguồn hàng đến tìm kiếm và duy trì thị trường.
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 20.000 DN, phần lớn là DN nhỏ và siêu nhỏ. Quy mô còn hạn chế khiến nhiều đơn vị gặp khó về nguồn lực tài chính, khả năng chống chịu và đầu tư mở rộng sản xuất. Hai nút thắt lớn là khó tiếp cận vốn tín dụng do thiếu tài sản bảo đảm và hạn chế trong mở rộng thị trường quốc tế vì thiếu thông tin, năng lực hội nhập.
![]() |
| Một doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm từ song mây xuất khẩu ở Khu công nghiệp Hòa Hiệp. |
Từ thực tế đó, cộng đồng DN kỳ vọng chương trình sẽ tập trung vào những hỗ trợ thiết thực, có thể tiếp cận và áp dụng được trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, cần chú trọng cung cấp thông tin thị trường, đào tạo năng lực quản trị, hỗ trợ xúc tiến thương mại có trọng tâm và phát triển thương mại điện tử. Đồng thời tăng cường kết nối giữa DN với các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và đối tác trong, ngoài nước.
DN mong muốn được tiếp cận nguồn thông tin chính thống, cập nhật về nhu cầu thị trường, quy định nhập khẩu và tiêu chuẩn chất lượng. Đối với DN nhỏ và vừa, việc tự tìm hiểu quy định của từng thị trường, đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu hay tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế còn nhiều hạn chế do thiếu nguồn lực và nhân sự chuyên môn. Vì vậy, những hướng dẫn cụ thể về quy tắc xuất xứ, rào cản kỹ thuật, sở hữu trí tuệ, thanh toán quốc tế và các quy định liên quan đến xuất khẩu sẽ giúp DN chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị và tổ chức hoạt động kinh doanh.
Song song đó, hoạt động xúc tiến thương mại cần tạo ra cơ hội kết nối thực chất với nhà nhập khẩu, nhà phân phối. Hiệu quả xúc tiến không nên chỉ được đánh giá qua số lượng hội chợ hay lượt kết nối mà cần thể hiện ở khả năng hình thành hợp đồng, duy trì quan hệ với đối tác và mở rộng thị trường tiêu thụ. DN cũng cần được hỗ trợ trong quá trình xây dựng gian hàng, quảng bá sản phẩm, hoàn thiện hồ sơ và xử lý đơn hàng trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới.
Để chính sách đến đúng đối tượng, vai trò phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và tổ chức hội cần được phát huy. Sở Công Thương là cơ quan đầu mối triển khai chương trình; các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ. Việc rà soát nhu cầu, lựa chọn DN có tiềm năng và xác định nội dung hỗ trợ phù hợp với từng ngành hàng sẽ giúp hạn chế tình trạng hỗ trợ dàn trải, đồng thời tăng khả năng chuyển hóa chính sách thành kết quả cụ thể.
Với mục tiêu Đắk Lắk xuất khẩu đạt 16 tỷ USD vào năm 2030, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô mà còn nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của hàng hóa. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chính sách hỗ trợ cần được triển khai thường xuyên, sát nhu cầu từng ngành hàng, có đầu mối hướng dẫn và theo dõi kết quả. Khi những vướng mắc về vốn, công nghệ, tiêu chuẩn, thị trường và logistics từng bước được tháo gỡ, DN sẽ có thêm điều kiện mở rộng hoạt động xuất khẩu, đưa hàng hóa Đắk Lắk tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.
Như Lan
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử







