Hơn 30 năm nâng niu những pho tượng gỗ, cổ vật mang dấu ấn văn hóa Tây Nguyên, họa sĩ, Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Lý Khắc Nhu đã quyết định trao tặng bộ sưu tập tâm huyết cho Bảo tàng Đắk Lắk với mong muốn tình yêu và vẻ đẹp văn hóa của đại ngàn được gìn giữ, tiếp nối qua các thế hệ.
Trao gửi những kỷ vật một đời say mê
Trong không gian trưng bày chuyên đề “Tình yêu Tây Nguyên gửi lại mai sau” tại Bảo tàng Đắk Lắk khai mạc vào cuối tháng 10 vừa qua, 25 pho tượng gỗ hiện lên với nhiều dáng hình, sắc thái khác nhau. Qua từng đường nét điêu khắc, đời sống, phong tục và văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên được tái hiện sinh động.
 |
| Học sinh Đắk Lắk tham quan, tìm hiểu chuyên đề “Tình yêu Tây Nguyên gửi lại mai sau” tại Bảo tàng Đắk Lắk. |
Họa sĩ, NNƯT Lý Khắc Nhu là gương mặt quen thuộc trong giới mỹ thuật tại TP. Hồ Chí Minh. Hàng chục năm trước, trong một chuyến đi lên vùng đất đỏ bazan, người họa sĩ gốc Hoa Lý Khắc Nhu đã bị mê hoặc bởi vẻ đẹp núi rừng, thác suối, những buôn làng nép bên triền đồi và âm thanh cồng chiêng ngân vang. Cũng từ đây, Tây Nguyên nói chung, Đắk Lắk nói riêng trở thành nguồn cảm hứng, gắn bó với ông trong suốt hành trình sáng tạo.
Không chỉ ghi lại cảnh sắc thiên nhiên, đời sống buôn làng qua những bức tranh, họa sĩ Lý Khắc Nhu còn say mê những pho tượng gỗ dân gian hiện diện quanh nhà mồ, trong lễ hội và sinh hoạt thường ngày của đồng bào dân tộc thiểu số với vẻ đẹp thô sơ, mộc mạc được đục đẽo bằng tay. Ông bắt đầu hành trình tìm gặp nghệ nhân, tỉ mỉ lựa chọn và sưu tầm từng hiện vật.
Họa sĩ, NNƯT Lý Khắc Nhu tâm sự: “Nhiều người từng ngỏ ý mua lại bộ sưu tập tượng gỗ với giá cao nhưng tôi nhất quyết từ chối. Với tôi, mỗi hiện vật đều mang giá trị tinh thần riêng, là chứng nhân văn hóa lưu giữ ký ức về con người và vùng đất mà tôi dành nhiều tình cảm”.
Trước đây, toàn bộ hiện vật được họa sĩ Lý Khắc Nhu lưu giữ tại nhà riêng ở TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, theo thời gian, chất liệu gỗ có nguy cơ hư hỏng nếu không được bảo quản đúng kỹ thuật. Sau nhiều trăn trở, họa sĩ Lý Khắc Nhu quyết định trao tặng toàn bộ bộ sưu tập cho Bảo tàng Đắk Lắk. Ngoài 25 pho tượng gỗ còn có hai bức tranh sơn dầu, bình gốm cùng một số hiện vật gắn với lịch sử, đời sống văn hóa như: máy may quay tay, điện thoại…
Họa sĩ Lý Khắc Nhu mong muốn những kỷ vật được trở về với không gian văn hóa mà chúng phản ánh, có điều kiện bảo quản, nghiên cứu và giới thiệu rộng rãi đến công chúng.
Tiếp nối giá trị văn hóa
Ông Phan Văn Tri (tỉnh Lâm Đồng) là một trong những nghệ nhân có tác phẩm điêu khắc được họa sĩ Lý Khắc Nhu sưu tầm. Những năm 1996 – 1997, trong quá trình học tập và làm việc, ông Tri có dịp gặp gỡ họa sĩ Lý Khắc Nhu. Nhận thấy niềm đam mê và tâm huyết của người trẻ với điêu khắc gỗ, họa sĩ Lý Khắc Nhu đã động viên, nâng đỡ và mua các tác phẩm của ông. Đó là sự khích lệ đáng quý trên con đường sáng tạo khi ông Tri mới vào nghề.
Nghệ nhân Phan Văn Tri chia sẻ: “Nhìn những tác phẩm được sáng tạo từ hàng chục năm trước hiện được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Đắk Lắk, tôi cảm giác như người cha gặp lại những đứa con xa cách lâu ngày. Do áp lực kinh tế và cuộc sống gia đình, tôi chuyển sang làm hàng mỹ nghệ thương mại là chính. Điêu khắc nghệ thuật đòi hỏi nhiều thời gian, cảm hứng và sự chuyên tâm nên khó duy trì thường xuyên. Dẫu vậy, tình yêu với điêu khắc gỗ vẫn còn nguyên vẹn”.
 |
| Lãnh đạo Sở VH-TT&DL tặng Giấy khen cho Họa sĩ, NNƯT Lý Khắc Nhu. |
Để một tác phẩm điêu khắc tồn tại lâu dài, bên cạnh tài năng và tâm huyết của người sáng tạo, cần có những người trân trọng, gìn giữ và tạo điều kiện để tác phẩm được tiếp tục sống trong đời sống cộng đồng. Đó cũng là vai trò, trách nhiệm mà Bảo tàng Đắk Lắk đang hướng đến khi tiếp nhận bộ sưu tập của họa sĩ Lý Khắc Nhu.
Bà Võ Thị Phượng, Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk cho biết, bộ sưu tập của họa sĩ Lý Khắc Nhu trao tặng làm phong phú thêm nội dung trưng bày, hiện vật và tư liệu nghiên cứu của bảo tàng. Yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, lưu giữ an toàn mà phải khai thác, phát huy giá trị của từng hiện vật. Thông qua tổ chức trưng bày, thuyết minh và các hoạt động trải nghiệm, Bảo tàng mong muốn công chúng hiểu sâu hơn về câu chuyện phía sau mỗi tác phẩm, từ bàn tay sáng tạo của nghệ nhân đến những thông điệp văn hóa trong từng hình khối, đường nét.
Như Quỳnh
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
