08:42, 08/11/2026
 |
Không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần hay bảo tồn văn hóa truyền thống, phong trào văn hóa, văn nghệ ở cơ sở còn phát huy vai trò quan trọng trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Bằng ngôn ngữ mộc mạc và sự sáng tạo của những “nghệ sĩ buôn làng”, các tiết mục biểu diễn đã trở thành nhịp cầu đưa chủ trương, chính sách của Nhà nước đến gần hơn với người dân, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
 |
“Con trốn chạy thì người ta càng nói con đúng. Phải sống sao cho họ thấy con đã khác!” – Lời khuyên của bà Tám dành cho Nam trong tiểu phẩm “Ánh sáng từ bùn lầy” do Trung tâm Văn hóa – Du lịch tỉnh biểu diễn tháng 5/2026 tại Trại giam Đắk Trung, không chỉ giúp nhân vật đứng vững trước nghịch cảnh, mà còn gửi gắm thông điệp đến hàng trăm phạm nhân đang theo dõi tiểu phẩm phía dưới sân khấu về trách nhiệm của mỗi người đối với lựa chọn và hành vi của mình.
Dù không có những điều luật được đọc lên nhưng qua câu chuyện trên sân khấu vẫn gợi ra những vấn đề về trách nhiệm cá nhân, sự kỳ thị và cơ hội hoàn lương cho những người lầm lỡ.
 |
 |
Để những thông điệp như vậy đến được với công chúng, mỗi chương trình tuyên truyền lưu động đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn chủ đề, xây dựng kịch bản đến tổ chức biểu diễn. Hằng năm, đội ngũ tuyên truyền viên của Trung tâm Văn hóa – Du lịch tỉnh thực hiện khoảng 60 buổi biểu diễn lưu động tại các xã biên giới, buôn làng, trường học, trại giam… Mỗi điểm đến có đặc điểm dân cư, điều kiện sinh hoạt và nhu cầu tiếp nhận thông tin khác nhau, vì vậy nội dung tuyên truyền cũng được lựa chọn, điều chỉnh cho phù hợp.
Ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các vấn đề như xóa bỏ định kiến giới, phòng, chống tảo hôn, bạo lực gia đình, xâm hại và mua bán phụ nữ, trẻ em được lồng ghép vào những câu chuyện gần gũi với đời sống.
 |
 |
Tại địa bàn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, Trung tâm Văn hóa – Du lịch tỉnh tập trung nâng cao ý thức chấp hành quy định khi tham gia giao thông; các địa phương có nhiều thanh niên trong độ tuổi nhập ngũ, chú trọng tuyên truyền trách nhiệm của công dân trong thực hiện nghĩa vụ quân sự…
Ông Lê Trung Hiền, Giám đốc Trung tâm Văn hóa – Du lịch tỉnh cho biết, mỗi chương trình tuyên truyền lưu động tại cơ sở đều đan xen 4 hình thức: văn nghệ cổ động, tuyên truyền miệng, tiểu phẩm sân khấu và cổ động trực quan. Mỗi hình thức đảm nhận một vai trò riêng, trong đó văn nghệ tạo sức hút ban đầu, còn tiểu phẩm sân khấu giúp chuyển tải những vấn đề pháp luật bằng tình huống cụ thể.
 |
 |
Gắn bó 13 năm với nghề tuyên truyền lưu động, chị Nguyễn Dương Ngọc Thu trò chuyện, mỗi vùng đất, cộng đồng dân cư có tập quán và tâm lý tiếp nhận khác nhau. Vì vậy, kịch bản tuyên truyền cần được chọn lọc, điều chỉnh ngữ điệu và chi tiết sinh hoạt cho phù hợp. Khi người xem nhận ra những nét quen thuộc trong nhân vật và câu chuyện, thông điệp cũng được tiếp nhận tự nhiên hơn.
Cùng tham gia công tác tuyên truyền lưu động, anh Trần Chí Công, nhân viên Trung tâm Văn hóa – Du lich tỉnh chia sẻ, để một tiểu phẩm tạo được sức thuyết phục, người diễn phải hiểu rõ thông điệp muốn truyền tải và tâm lý nhân vật, thay vì chỉ đọc lời thoại, thực hiện động tác theo đúng kịch bản. Với những nội dung liên quan đến pháp luật, cách thể hiện càng cần tự nhiên, chân thực để khán giả nhận ra vấn đề và tự suy ngẫm về cách ứng xử của mình.
 |
Không chỉ góp phần duy trì phong trào văn hóa, văn nghệ ở cơ sở, các tổ, đội, câu lạc bộ (CLB) còn là cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân. Thông qua những câu chuyện đời thường, tình huống gần gũi được thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu, các vấn đề bạo lực gia đình, bình đẳng giới, quyền trẻ em, an toàn giao thông, an ninh trật tự… trở nên dễ hiểu, dễ nhớ, giúp người dân nâng cao nhận thức và điều chỉnh cách ứng xử trong gia đình, cộng đồng.
 |
 |
Tại chương trình giao lưu, chia sẻ sáng kiến, kinh nghiệm truyền thông về phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tổ chức tại xã Xuân Phước cuối tháng 7/2026 vừa qua, các chi hội phụ nữ địa phương đã mang đến những tiểu phẩm phản ánh sinh động các tình huống trong đời sống. Thay vì truyền đạt những quy định pháp luật khô khan, các chi hội lựa chọn cách kể chuyện, diễn xuất để người xem dễ dàng nhận diện vấn đề và tìm ra hướng giải quyết phù hợp.
Đằng sau mỗi tiết mục là sự chủ động, tâm huyết của những thành viên trực tiếp tham gia xây dựng kịch bản, tập luyện và biểu diễn. Chị Nguyễn Thị Bích Hằng, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Phú Xuân B, Chủ nhiệm CLB Vui sống khỏe của thôn cho biết, các thành viên đã cùng xây dựng tiểu phẩm “Chuyện nhà tôi” với mong muốn truyền tải thông điệp về phòng, chống bạo lực gia đình, hướng dẫn phụ nữ cách ứng phó khi bị bạo lực và bảo vệ con trẻ.
“Đây không phải lần đầu các chị em tham gia tuyên truyền pháp luật bằng hình thức sân khấu hóa. Trước đó, CLB cũng đã tham gia nhiều tiết mục, tiểu phẩm tuyên truyền về an toàn giao thông, an ninh trật tự… Qua những câu chuyện gần gũi, chúng tôi mong mọi người hiểu hơn về pháp luật, biết cách ứng xử và giải quyết các tình huống trong cuộc sống”, chị Hằng chia sẻ.
 |
 |
Từ những hoạt động như vậy, các tổ, đội, CLB ở cơ sở đang từng bước khẳng định vai trò trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Với lợi thế gần dân, hiểu dân và có sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên, những mô hình này có thể kịp thời nắm bắt các vấn đề nảy sinh trong đời sống để lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp. Quan trọng hơn, khi người truyền tải thông điệp cũng là những người sinh sống trong cùng cộng đồng, câu chuyện trở nên gần gũi, dễ tạo sự đồng cảm, giúp người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn tự nhìn nhận lại hành vi của mình.
Chị Lê Thị Bích Nhung, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Xuân Phước, cho biết các tổ, đội, CLB văn hóa, văn nghệ ở cơ sở có vai trò quan trọng trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân. Thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ và sân khấu hóa, những nội dung thiết thực được chuyển tải bằng hình thức sinh động, phù hợp với thực tế địa phương.
 |
 |
Khi mỗi thành viên các tổ, đội, CLB văn hóa, văn nghệ trở thành một tuyên truyền viên tích cực, những thông điệp về chấp hành pháp luật, xây dựng gia đình hạnh phúc, bảo vệ phụ nữ và trẻ em… có thêm cơ hội lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, bình đẳng, văn minh.
Để những ngọn lửa phong trào cơ sở tiếp tục cháy sáng và đi đường dài, phong trào văn hóa, văn nghệ rất cần những điểm tựa chính sách thiết thực.
Bài cuối: Cần điểm tựa để phong trào đi đường dài
Nội dung: Như Quỳnh – Tuyết Hương
Trình bày: Công Định
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
