Lời tòa soạn: Hưởng ứng Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu các quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương cấp xã do Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức, Báo Đắk Lắk giới thiệu Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 dưới hình thức hỏi – đáp để bạn đọc nắm bắt những nội dung cơ bản nhất của luật này.
✍Hỏi: Đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành mấy cấp? Gồm những cấp nào?
Trả lời: Đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành 2 cấp, gồm:
– Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh);
– Xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (gọi chung là cấp xã).
(Khoản 1 Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt được xác định như thế nào? Do cơ quan nào quyết định thành lập?
Trả lời: Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt là địa bàn có vị trí chiến lược, được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, vùng và cả nước. Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt do Quốc hội quyết định thành lập.
(Khoản 2 Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Chính quyền địa phương tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc nào?
Trả lời: Chính quyền địa phương tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc sau đây:
1. Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
Hội đồng nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.
Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số; đồng thời đề cao thẩm quyền và trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.
2. Tổ chức chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương chuyên nghiệp, hiện đại, thực hiện hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, bảo đảm trách nhiệm giải trình gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.
3. Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; xây dựng chính quyền địa phương gần nhân dân, phục vụ nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của nhân dân; thực hiện đầy đủ cơ chế phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội ở địa phương.
4. Bảo đảm nền hành chính minh bạch, thống nhất, thông suốt, liên tục.
5. Những công việc thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương phải do chính quyền địa phương quyết định và tổ chức thực hiện; phát huy vai trò tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương.
6. Phân định rõ thẩm quyền giữa cơ quan nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương; giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và chính quyền địa phương cấp xã.
(Điều 4 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Hội đồng nhân dân gồm những ai? Định nghĩa về Hội đồng nhân dân?
Trả lời: Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước ở địa phương; chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên.
(Khoản 1 Điều 5 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Ủy ban nhân dân do cơ quan nào bầu ra? Định nghĩa về Ủy ban nhân dân?
Trả lời: Ủy ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân ở địa phương, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương, Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.
(Khoản 1 Điều 6 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Trong nguyên tắc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương, pháp luật yêu cầu phải phân định rõ thẩm quyền giữa các chủ thể nào?
Trả lời: Phân định rõ giữa thẩm quyền của Ủy ban nhân dân và thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã.
(Điểm b Khoản 2 Điều 11 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Việc phân quyền cho chính quyền địa phương các cấp phải được quy định bằng hình thức văn bản nào? Văn bản đó phải thể hiện những nội dung gì?
Trả lời: Việc phân quyền cho chính quyền địa phương các cấp phải được quy định trong luật, nghị quyết của Quốc hội, trong đó xác định rõ chủ thể thực hiện, nội dung, phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, bảo đảm các nguyên tắc phân định thẩm quyền và phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp quy định tại Luật này.
(Khoản 1 Điều 12 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được ủy quyền cho đối tượng nào?
Trả lời: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ủy quyền cho công chức thuộc Ủy ban nhân dân cấp mình thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, quyền hạn mà mình được giao theo quy định của pháp luật trong khoảng thời gian xác định kèm theo các điều kiện cụ thể, trừ trường hợp pháp luật quy định không được ủy quyền.
(Khoản 1 Điều 14 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
✍Hỏi: Việc ủy quyền phải bảo đảm các điều kiện nào?
Trả lời: Việc ủy quyền phải bảo đảm các điều kiện sau đây:
– Việc ủy quyền phải thực hiện bằng văn bản của cơ quan, tổ chức, cá nhân ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải xác định cụ thể nội dung, phạm vi và thời hạn ủy quyền, cách thức thực hiện và các điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn ủy quyền;
– Việc ủy quyền phải phù hợp với năng lực, khả năng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân nhận ủy quyền.
(Khoản 2 Điều 14 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15)
(Còn nữa)
Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk và Sở Tư pháp phối hợp thực hiện
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
