Nông dân trên hành trình đổi mới

Trên hành trình phát triển của nông nghiệp Đắk Lắk, nông dân ngày càng khẳng định vai trò chủ động trong việc tìm kiếm cơ hội và tạo dựng giá trị từ sản xuất. Mỗi mô hình hiệu quả, mỗi cách làm mới không chỉ mang lại sinh kế tốt hơn cho nông hộ mà còn góp phần kết nối cộng đồng, tạo động lực đổi mới kinh tế nông thôn.

Đổi mới tư duy, cách làm

Ở xã Hòa Sơn, ông Dương Văn Vít, hội viên nông dân Chi hội thôn 3, chọn cách gắn kinh doanh vật tư nông nghiệp với tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật cho người sản xuất. Nhận thấy bà con địa phương trồng nhiều loại cây khác nhau nhưng không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận đầy đủ kiến thức về vật tư và kỹ thuật canh tác, ông phát triển mô hình cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật gắn với hướng dẫn sử dụng hiệu quả.

Nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hướng đến nâng cao chất lượng nông sản.

Bên cạnh chú trọng chất lượng sản phẩm, ông còn phối hợp với kỹ sư nông nghiệp và Chi hội Nông dân thôn 3 trao đổi, hướng dẫn bà con sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng” để tiết kiệm chi phí và bảo vệ đất. Từ năm 2021 – 2026, tổng thu nhập của gia đình ông từ kinh doanh kết hợp sản xuất nông nghiệp ước đạt khoảng 10 tỷ đồng. Với những hộ khó khăn về vốn đầu vụ, gia đình ông tạo điều kiện mua vật tư trả chậm, không tính lãi, giúp bà con duy trì sản xuất.

Tại thôn Tam Đồng, xã Tam Giang, gia đình bà Hoàng Thị Đặng phát triển trang trại nuôi khoảng 7.000 con gà lấy trứng, kết hợp kinh doanh thức ăn chăn nuôi. Theo bà Đặng, trong quá trình sản xuất, gia đình luôn chú trọng tính toán hiệu quả, tích lũy kinh nghiệm và tìm hướng phát triển phù hợp với nhu cầu thị trường. “Trong chăn nuôi, nếu chỉ chú trọng số lượng mà không quan tâm đến hiệu quả thì rất khó phát triển bền vững. Gia đình tôi luôn cố gắng chủ động trong từng khâu, từ chăm sóc đàn gà đến tìm kiếm đầu ra, đồng thời học hỏi thêm những cách làm mới để nâng cao hiệu quả sản xuất”, bà Đặng chia sẻ.

Liên kết sản xuất và tiêu thụ giúp nông dân mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị nông sản.

Trong khi đó, ông Trần Văn Điện (xã Hòa Mỹ), phát triển mô hình kinh tế kết hợp trồng rừng với chăn nuôi heo rừng lai thương phẩm. Với diện tích rừng trồng 115 ha, ông nuôi hơn 450 con heo rừng lai, đồng thời tận dụng cây rừng trồng sau khai thác để sản xuất than làm chất đốt bằng hệ thống lò hơi theo hướng thân thiện với môi trường. Mỗi năm, cơ sở sản xuất hơn 640 tấn than, mang lại thu nhập bình quân trên 1 tỷ đồng. Việc kết hợp các hoạt động sản xuất không chỉ giúp gia đình ông khai thác hiệu quả nguồn lực sẵn có mà còn gia tăng giá trị kinh tế từ rừng.

Mỗi mô hình là một cách làm riêng, nhưng đều cho thấy sự chủ động, linh hoạt của nông dân trong phát triển kinh tế. Không chỉ nâng cao thu nhập cho gia đình, việc chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất còn giúp lan tỏa những cách làm hiệu quả, tạo thêm động lực phát triển kinh tế và cải thiện đời sống ở nông thôn.

Mở rộng liên kết, nâng tầm giá trị nông sản

Thời gian qua, nông nghiệp Đắk Lắk không chỉ chuyển biến về phương thức sản xuất mà còn từng bước thay đổi cách tổ chức sản xuất và tiêu thụ. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đang tạo điều kiện nâng cao chất lượng, giá trị nông sản.

Từ thực tiễn sản xuất, nhiều nông dân tìm được hướng phát triển kinh tế phù hợp, ổn định thu nhập.

Giai đoạn 2021 – 2026, toàn tỉnh có hơn 1.200 mô hình trình diễn sản xuất nông nghiệp ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật được hỗ trợ, hướng dẫn xây dựng và nhân rộng. Các cấp Hội tổ chức 330 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật cho 33.135 lượt hội viên, nông dân và 264 buổi hội thảo với 11.766 lượt người tham gia. Bình quân mỗi năm, toàn tỉnh có 143.500 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Thu nhập bình quân của các hộ đạt danh hiệu tăng từ 1,5 – 3 lần so với giai đoạn 2016 – 2021. Những kết quả này cho thấy hiệu quả của phong trào trong khuyến khích nông dân đầu tư sản xuất, ứng dụng kỹ thuật và nâng cao thu nhập.

Bà H Giang Niê, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho rằng, dấu ấn của chặng đường đổi mới không chỉ thể hiện ở sản lượng nông sản mà còn ở sự chuyển biến trong tư duy của nông dân, từ sản xuất cái mình có sang bán cái thị trường cần, chú trọng hơn đến chất lượng, quy trình canh tác và nhu cầu tiêu thụ sản phẩm. Sự thay đổi trong tư duy ấy đặt ra yêu cầu nông dân phải tổ chức lại sản xuất, tăng cường liên kết để thích ứng với biến động giá nông sản và những đòi hỏi ngày càng cao của thị trường.

Nông dân đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm trên nền tảng số, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường và kết nối người tiêu dùng.

Hiện nay, toàn tỉnh có 185 hợp tác xã liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với 34 doanh nghiệp; có 276 trang trại, gia trại và 15.525 hộ nông dân tham gia liên kết. Đáng chú ý, có 104 hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong các lĩnh vực như tưới nhỏ giọt, sấy nông sản, chế biến cà phê và sản xuất rau củ quả. Thông qua liên kết, nông dân từng bước tổ chức sản xuất theo quy trình chung, kiểm soát chất lượng và nâng cao khả năng kết nối thị trường.

Cùng với đó, chuyển đổi số cũng đang mở thêm cơ hội quảng bá, tiêu thụ nông sản, tạo điều kiện để hội viên, hợp tác xã tiếp cận phương thức quảng bá, bán hàng trực tuyến, livestream và kết nối với người tiêu dùng. Dù vậy, đưa sản phẩm lên nền tảng số mới chỉ là bước đầu. Để phát triển bền vững, nông dân cần bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc, duy trì nguồn cung và thực hiện cam kết với đối tác, nhất là trước những yêu cầu ngày càng khắt khe về giảm phát thải và quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu.

Vân Anh