Những năm qua, người có uy tín, nghệ nhân ở xã Ea Drăng đã tích cực gìn giữ, trao truyền những bài chiêng của cha ông cho thế hệ trẻ, góp phần duy trì tiếng chiêng trong đời sống buôn làng.
Cuối tháng 10 vừa qua, tại Nhà cộng đồng buôn A Riêng, Phòng Văn hóa – Xã hội xã Ea Drăng tổ chức bế giảng lớp truyền dạy kỹ năng đánh chiêng Knah của người Ê Đê. Hoạt động thuộc Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch”, trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026. Lớp có 10 học viên với 20 buổi học, do nghệ nhân Y Giáp Ksơr (buôn A Riêng) và Nghệ nhân Ưu tú Y Nay Ksơr (buôn Tung) hướng dẫn.
 |
| Học viên nhận chứng nhận hoàn thành lớp truyền dạy kỹ năng đánh chiêng Knah của người Ê Đê |
Ở tuổi 72, nghệ nhân Y Giáp Ksơr – người có uy tín của xã Ea Drăng, vẫn say mê với những nhịp chiêng đã gắn bó từ thuở nhỏ. Năm 8 tuổi, ông được cha và các chú trong gia đình dạy đánh chiêng. Khoảng 4 – 5 năm trở lại đây, ông tích cực truyền dạy cồng chiêng cho thanh thiếu niên ở địa phương và một số xã lân cận. Trong mỗi buổi học, ông thường đánh trọn vẹn từng bài chiêng để học viên cảm nhận nhịp điệu, sau đó hướng dẫn từng người thực hành, chỉnh sửa cách cầm dùi và nhịp đánh. Theo ông, điều đáng mừng là ngày càng có nhiều người trẻ đăng ký học đánh chiêng. Tuy nhiên, nhiều em còn lúng túng do ít có cơ hội tiếp xúc với nhạc cụ. Buôn A Riêng cũng chưa có bộ chiêng đầy đủ nên mỗi khi tập luyện, lớp học phải mượn nhạc cụ từ buôn khác.
Cùng tham gia truyền dạy tại lớp, Nghệ nhân Ưu tú Y Nay Ksơr (SN 1966, dân tộc Gia Rai, buôn Tung) có hơn 20 năm gắn bó với việc gìn giữ, trao truyền văn hóa cồng chiêng. Được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2022, ông truyền dạy cồng chiêng cho thanh thiếu niên ở nhiều buôn làng, học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú và nhiều đội văn nghệ trong tỉnh.
Để học viên dễ tiếp thu, ông chia bài chiêng thành từng đoạn ngắn, hướng dẫn cách cầm dùi, giữ nhịp rồi mới ghép thành bài hoàn chỉnh. Ông còn ghi lại các nhịp chiêng lên bảng để học viên quan sát, ghi nhớ và thực hành, đồng thời dành thời gian sưu tầm, ghi chép những bài chiêng cổ từ các nghệ nhân lớn tuổi.
 |
|
Phòng Văn hóa – Xã hội xã Ea Drăng trao Giấy chứng nhận đã hoàn thành tốt công tác truyền dạy kỹ năng cơ bản đánh chiêng Knah của người Ê đê cho Nghệ nhân Ưu tú Y Nay Ksơr (bên trái) và Nghệ nhân Y Giáp Ksơr.
|
“Tôi luôn cố gắng học hỏi từ các thế hệ đi trước, ghi nhớ từng bài chiêng cổ để truyền lại cho con cháu. Cồng chiêng không chỉ là nhạc cụ mà còn là linh hồn của buôn làng”, ông Y Nay Ksơr chia sẻ.
Qua từng bài chiêng, các nghệ nhân không chỉ truyền dạy kỹ năng diễn tấu mà còn khơi dậy tình yêu, niềm tự hào về văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ. Khi hiểu hơn về ý nghĩa của tiếng chiêng trong đời sống cộng đồng, các em thêm trân trọng những giá trị truyền thống của buôn làng.
Tham gia lớp học đánh chiêng, Y Châu A Drơng ở buôn A Riêng cho biết, trong gia đình chưa có ai biết đánh chiêng. Sau 20 buổi học, em đã có thể đánh khá thành thạo bài chiêng đầu tiên và nắm được khoảng 80% bài thứ hai.
 |
|
Đội chiêng buôn A Riêng biểu diễn tại nhà văn hóa cộng đồng của buôn cuối tháng 10/2026
|
Sau khóa học, đội chiêng buôn A Riêng với 10 thành viên được thành lập. Các thành viên đang kết nối, sắp xếp lịch tập luyện để chuẩn bị biểu diễn tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc vào trung tuần tháng 11/2026.
Điều mong muốn của đội chiêng buôn A Riêng là được hỗ trợ một bộ chiêng đầy đủ và các nhạc cụ bổ trợ để có thể biểu diễn, hòa tấu trong các chương trình sinh hoạt văn hóa của cộng đồng.
Ông Ngô Minh Cảnh, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Drăng cho biết, địa phương sẽ tiếp tục vận động thanh thiếu niên tham gia các đội chiêng, tạo điều kiện để các đội duy trì tập luyện, biểu diễn trong các dịp lễ hội và sinh hoạt cộng đồng. Xã cũng sẽ rà soát nhu cầu tại các buôn để có định hướng hỗ trợ nhạc cụ, tạo điều kiện để nghệ nhân và thế hệ trẻ tiếp tục thực hành, trao truyền văn hóa cồng chiêng.
Thanh Hường
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
