Khơi nguồn sáng tạo từ nghiên cứu khoa học

Thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, từ đầu năm học 2026 – 2027, ngoài nâng cao chất lượng dạy và học, các trường trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh nghiên cứu khoa học kỹ thuật, tạo môi trường để học sinh phát huy tư duy sáng tạo, biến ý tưởng thành những sản phẩm có tính ứng dụng thực tiễn.

Nuôi dưỡng tư duy sáng tạo từ trường học

Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Tuy Hòa) phát động phong trào nghiên cứu khoa học kỹ thuật (KHKT), khuyến khích học sinh tìm tòi, sáng tạo.

Thầy Đặng Ngọc Vinh, Tổ trưởng Tổ Tin học, phụ trách CLB Nghiên cứu KHKT Trường THPT Nguyễn Huệ (thứ hai từ phải qua) hướng dẫn học sinh nghiên cứu sản phẩm dự án.

Nhà trường duy trì hoạt động Câu lạc bộ (CLB) Nghiên cứu KHKT, tổ chức sinh hoạt định kỳ vào chủ nhật hằng tuần dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh được khuyến khích đề xuất ý tưởng xuất phát từ những vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống; cùng trao đổi, thảo luận, phản biện để lựa chọn hướng nghiên cứu phù hợp.

Trên cơ sở đó, giáo viên hướng dẫn các nhóm xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp nghiên cứu, xây dựng kế hoạch và phân công nhiệm vụ cụ thể, từng bước hiện thực hóa ý tưởng thành các sản phẩm khoa học.

Tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Hoàng Việt (phường Tân An), hoạt động nghiên cứu KHKT được đẩy mạnh gắn với giáo dục STEM. Học sinh được học STEM một tiết mỗi tuần từ lớp 6. Ngoài giờ học, phòng Không gian sáng tạo luôn mở cửa để các em tự nghiên cứu, trao đổi và được giáo viên hỗ trợ. Nhà trường còn trang bị máy tính phục vụ tìm hiểu, thử nghiệm các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Cô Lê Thị Hoàng Phương, giáo viên Sinh học, phụ trách hoạt động nghiên cứu KHKT cho biết hằng năm, nhà trường tiếp nhận nhiều ý tưởng từ học sinh, sau đó định hướng, hỗ trợ phát triển thành các dự án cụ thể. Cuộc thi KHKT cấp trường được tổ chức để các em trình bày ý tưởng, bảo vệ căn cứ khoa học và rèn luyện kỹ năng phản biện, thuyết trình bằng tiếng Anh.

Phát triển năng lực qua nghiên cứu thực tiễn

Không chỉ tạo sân chơi trí tuệ, hoạt động nghiên cứu KHKT còn giúp học sinh kết nối kiến thức giữa các môn học, rèn luyện tư duy độc lập, khả năng phân tích, giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc nhóm. Quá trình thử nghiệm, điều chỉnh sản phẩm cũng giúp các em hình thành tinh thần kiên trì, chủ động khám phá.

Học sinh tham gia CLB nghiên cứu KHKT của Trường THPT Nguyễn Huệ tham gia nghiên cứu sản phẩm.

Em Lê Trọng Truyền, lớp 12A3, nhóm trưởng CLB Nghiên cứu KHKT Trường THPT Nguyễn Huệ, chia sẻ: “Tham gia CLB nghiên cứu KHKT, em được tiếp cận hoạt động nghiên cứu một cách bài bản. Từ đề xuất ý tưởng, trao đổi với các bạn đến thực hiện đề tài, em học được cách làm việc nhóm, tìm kiếm thông tin và giải quyết vấn đề. Có những ý tưởng ban đầu tưởng chừng đơn giản nhưng khi nghiên cứu sâu hơn lại nảy sinh nhiều vấn đề cần giải quyết. Chính điều đó khiến em thêm hứng thú và muốn khám phá”.

Tại Trường Hoàng Việt, phong trào nghiên cứu KHKT cũng đạt nhiều kết quả nổi bật. Năm 2024 và 2025, học sinh nhà trường đều đoạt giải Nhất cấp tỉnh và giải Nhì cấp quốc gia. Năm 2026, trường đoạt 2 giải Nhất cấp tỉnh; tại cuộc thi cấp quốc gia đoạt 1 giải Nhì và 1 giải Ba. Đặc biệt, tại Cuộc thi Olympic phát minh và sáng chế thế giới năm 2026 tổ chức tại Hàn Quốc, học sinh nhà trường giành 2 Huy chương Vàng.

Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Thị Thanh Xuân cho biết, thúc đẩy nghiên cứu KHKT trong học sinh là nội dung thiết thực nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị trong lĩnh vực giáo dục. Năm học 2026 – 2027, ngành giáo dục tiếp tục khuyến khích các trường xây dựng môi trường học tập sáng tạo, tăng cường trải nghiệm, thực hành và nghiên cứu; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, tạo điều kiện để các em phát huy khả năng, vận dụng kiến thức giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Trung Hiếu