Sáng 7/11, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại Tổ số 14, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đóng góp nhiều ý kiến xây dựng dự án Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.
Bịt kín kẽ hở đánh tráo khái niệm vốn đầu tư để hưởng ưu đãi
Tham gia ý kiến, Đại tá Trần Quang Tâm, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thống nhất với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra. Đại biểu nhấn mạnh việc Quốc hội xem xét ban hành một nghị quyết với các cơ chế đặc thù, vượt trội trong giai đoạn hiện nay là rất kịp thời, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhằm đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế – xã hội đất nước giai đoạn 2027 – 2036.
Tuy nhiên, để chính sách có tính khả thi cao và bịt kín các kẽ hở pháp lý, đại biểu đã chỉ rõ những bất cập lớn trong phân loại dự án và chính sách ưu đãi tại Điều 5, Điều 6 và Điều 12. Đại biểu kiến nghị cần hạ thấp ngưỡng vốn đối với các địa bàn giàu tiềm năng nhưng hạ tầng chưa phát triển, bổ sung tiêu chí ưu đãi dựa trên mức độ sử dụng lao động địa phương và tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng. Cùng với đó, đại biểu cảnh báo kẽ hở đánh tráo khái niệm giữa vốn đầu tư hạ tầng du lịch thực chất với các hạng mục condotel, biệt thự nghỉ dưỡng để hưởng ưu đãi rồi chậm triển khai hoặc chuyển nhượng kiếm lời; kiến nghị bắt buộc kiểm toán độc lập xác định cơ cấu vốn và loại trừ cấu phần không phục vụ du lịch công cộng ra khỏi tổng vốn ưu đãi.
 |
| Đại tá Trần Quang Tâm, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thảo luận tại tổ. |
Bên cạnh đó, Đại tá Trần Quang Tâm bày tỏ băn khoăn khi hơn 90% doanh nghiệp du lịch là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh – những chủ thể giữ gìn “hồn cốt” điểm đến – nhưng chính sách hỗ trợ tại Điều 6 và Điều 12 lại giao phó hoàn toàn cho HĐND cấp tỉnh. Với các tỉnh còn khó khăn ngân sách như Đắk Lắk, nếu không có nguồn lực quốc gia hỗ trợ thì chính sách dễ nằm trên giấy.
Đại biểu kiến nghị Quốc hội quy định rõ chương trình tín dụng ưu đãi quy mô quốc gia cho khởi nghiệp du lịch xanh, du lịch cộng đồng và bố trí ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các tỉnh khó khăn đào tạo nghề, phát triển hạ tầng số vi mô.
Về chính sách thị thực tại Điều 11, đại biểu lưu ý cần đảm bảo tính tương thích với Luật Xuất nhập cảnh, giao Chính phủ quy định cụ thể về điều kiện bảo lãnh, tạm trú đối với các nhóm đối tượng mới như khách làm việc từ xa, khám chữa bệnh dài ngày; đồng thời siết chặt kiểm soát trên nền tảng dữ liệu quốc gia để ngăn ngừa rủi ro an ninh, lao động trái phép.
Ngoài ra, đại biểu đề nghị bổ sung chế tài tự động chấm dứt ưu đãi nếu dự án không đạt tỷ lệ giải ngân 30% sau 3 năm (được xác nhận qua kiểm toán và bảo lãnh tín dụng); tuyệt đối không ưu đãi thuế và thời hạn 70 năm cho diện tích mang tính chất nhà ở thương mại; tăng cường thanh tra liên ngành đột xuất có sự tham gia của Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ và công khai tiến độ trên Cổng thông tin điện tử quốc gia để Nhân dân giám sát.
Cần chính sách ưu đãi riêng phát triển du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khó khăn
Đồng quan điểm về sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và huy động nguồn lực xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung phân tích tính đặc thù và tính bao trùm của chính sách đối với các địa phương còn nhiều khó khăn.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận. |
Về điều kiện hưởng ưu đãi tại Điều 5 dựa trên quy mô vốn từ 3.000 – 30.000 tỷ đồng và số lượng lao động thường xuyên từ 1.000 – 2.000 người, đại biểu cho rằng tiêu chí này chưa phản ánh đúng tính đa dạng và bản chất của ngành du lịch. Hiệu quả du lịch không chỉ phụ thuộc vào quy mô đầu tư mà nằm ở chất lượng sản phẩm, giá trị văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, khả năng bảo tồn cảnh quan và mức độ tham gia, hưởng lợi của cộng đồng.
Dẫn chứng từ thực tế các địa phương như Tuyên Quang hay Đắk Lắk, đại biểu chỉ rõ nhiều mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp không cần vốn quá lớn nhưng vẫn tạo sức hút mạnh mẽ và sinh kế bền vững.
Theo đại biểu, Đắk Lắk sở hữu tiềm năng phong phú từ sinh thái đại ngàn, hồ, thác, văn hóa các dân tộc Tây Nguyên cho đến du lịch biển, du lịch nông nghiệp và trải nghiệm bản địa, song phần lớn mô hình khai thác hiện nay đều có quy mô vừa và nhỏ. Nếu chỉ đặt ra tiêu chuẩn về quy mô vốn lớn thì địa phương khó khăn lại càng thêm khó tiếp cận cơ chế ưu đãi.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung các tiêu chí về bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, tạo sinh kế; đồng thời thiết kế nhóm chính sách ưu đãi riêng cho du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái tại khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn để thu hẹp khoảng cách phát triển.
Phân tích về chính sách phát triển du lịch cộng đồng tại khoản 6 Điều 6 cùng các Điều 7, Điều 10 và Điều 12, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt đánh giá dự thảo mới dừng lại ở hỗ trợ hạ tầng, đào tạo, quảng bá chung chung, trong khi thiếu vắng cơ chế hỗ trợ trực tiếp để người dân tổ chức và duy trì sinh kế.
Phát triển du lịch cộng đồng đòi hỏi người dân phải cải tạo nhà ở, cơ sở lưu trú, xây dựng không gian văn hóa, phát triển sản vật đặc trưng và chuyển đổi số kết nối thị trường; nếu không có đòn bẩy hỗ trợ cụ thể cho hộ gia đình, hợp tác xã thì chưa thể tạo đủ lực bứt phá.
Đối với hạ tầng kết nối tại Điều 12, đại biểu nhấn mạnh các quy định hiện còn nặng tính nguyên tắc, chưa làm rõ tiêu chí ưu tiên và trách nhiệm phân bổ nguồn lực.
Đại biểu đề xuất Trung ương cần bổ sung cơ chế ưu tiên vốn hỗ trợ giao thông kết nối liên vùng cho những địa phương giàu tiềm năng nhưng ngân sách còn phụ thuộc Trung ương như Đắk Lắk – nơi đang có cơ hội lớn kết nối không gian du lịch giữa đại ngàn Tây Nguyên với Duyên hải miền Trung sau sắp xếp đơn vị hành chính – kể cả tại những điểm du lịch có tiềm năng rõ rệt dù chưa được công nhận là khu du lịch quốc gia…
Lan Anh
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
