Từ thói quen tự học đến học tập suốt đời

Từ những khoảng thời gian ngắn dành cho việc tự học mỗi ngày đến yêu cầu hình thành năng lực tự học cho học sinh ngay từ những năm tháng phổ thông, học tập suốt đời bắt đầu từ những thói quen nhỏ và được duy trì thường xuyên.

Xây dựng thói quen tự học và học mỗi ngày

Theo Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Lê Thị Kim Oanh, để đưa việc học tập suốt đời trở thành thói quen thường xuyên của mỗi công dân, việc học cần được hình thành từ sớm, ngay trong những năm tháng học tập ở phổ thông. Nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành năng lực tự học, phương pháp học tập hiệu quả và ý thức chủ động tìm kiếm tri thức cho học sinh. Đây là nền tảng để việc học không dừng lại khi học sinh hoàn thành một cấp học hay rời ghế nhà trường.

Giám đốc Sở GD&ĐT Lê Thị Thanh Xuân (giữa) trò chuyện với học sinh về cách lựa chọn sách trong quá trình tự học.

Nếu học sinh chỉ quen tiếp nhận kiến thức từ thầy cô, sách giáo khoa mà chưa biết cách tự đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin, kiểm chứng và vận dụng kiến thức thì việc học khó trở thành năng lực theo suốt cuộc đời. Ngược lại, khi được rèn phương pháp tự học, biết tìm tòi và chủ động giải quyết vấn đề, các em sẽ có nền tảng để tiếp tục học tập trong những môi trường và hoàn cảnh khác nhau.

“Muốn mỗi người có thể học tập suốt đời thì ngay từ phổ thông phải hình thành được thói quen tự học, biết đặt câu hỏi, biết tìm kiếm và tiếp nhận kiến thức, biết vận dụng những điều đã học vào thực tiễn”, bà Lê Thị Kim Oanh nhấn mạnh.

Từ góc độ này, giáo dục phổ thông không chỉ chuẩn bị kiến thức cho học sinh bước vào một kỳ thi hay một bậc học tiếp theo mà còn cần chuẩn bị cho các em thói quen, năng lực tự học, tự nghiên cứu.

Với cô Nguyễn Thị Ái Vân, giáo viên Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (xã Krông Nô), học tập không chỉ diễn ra trong những lớp bồi dưỡng chuyên môn mà đã trở thành thói quen được duy trì hằng ngày. “Mỗi ngày tôi đều dành thời gian tự học một nội dung nào đó. Điều đó giúp tôi luôn có tâm thế chủ động, kiên trì tạo cho mình ý thức, nền nếp học tập để làm gương cho học sinh và các con”, cô Vân chia sẻ.

Học để thích ứng với thời đại số

Nhu cầu học tập cũng xuất phát trực tiếp từ yêu cầu công việc và cuộc sống. Với anh Nguyễn Văn Thanh Bình, Giám đốc HTX Nông nghiệp công nghệ cao Xanh Cao Nguyên (xã Cư M’gar), việc học là để tìm lời giải cho những vấn đề đặt ra trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Trong sản xuất, kinh doanh, yêu cầu về chất lượng nông sản, thị trường và khả năng thuyết phục người mua luôn thay đổi. Điều này đòi hỏi người làm nông nghiệp phải liên tục cập nhật kiến thức. Để thích ứng, anh Bình chủ động tham gia các khóa đào tạo trực tiếp, học trực tuyến, tìm hiểu về AI, thị trường, thương mại và kỹ thuật sản xuất. “Làm nông nghiệp không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm. Thị trường, nhu cầu của người mua thay đổi từng ngày nên mình phải học hỏi, cập nhật kiến thức để thích ứng”, anh Bình bày tỏ quan điểm.

Anh Phạm Thanh Tuấn, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Bồ Công Anh, Giảng viên Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia chia sẻ với sinh viên về việc tự học.

Anh Phạm Thanh Tuấn, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Bồ Công Anh, giảng viên về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, là người thường xuyên tham gia đào tạo, tập huấn cho nhiều nhóm đối tượng, từ hội viên phụ nữ, đoàn viên, thanh niên đến doanh nghiệp. Với anh, ở vị trí người dạy, việc tự học càng trở nên cần thiết bởi kiến thức của người dạy phải đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của người học. “Thời đại số như một dòng chảy mãnh liệt, nếu ai không thích nghi sẽ bị cuốn trôi, lấp chìm. Không có lựa chọn đứng yên hay bơi ngược lại”, anh Tuấn chia sẻ.

Với anh Tuấn, học tập không chỉ là nhu cầu của cá nhân mà còn gắn với trách nhiệm của người làm công tác đào tạo: Học để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người học và tạo ra những giá trị thiết thực từ kiến thức tiếp nhận được.

Thanh Hường