18:59, 13/07/2026
 |
Khát vọng tăng trưởng hai con số đòi hỏi những tư duy khác biệt, những mô hình phát triển mới và những động lực đủ mạnh để tạo nên bước bứt phá. Tại phiên tọa đàm “Phát triển tỉnh Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới: Định vị chiến lược và kiến tạo động lực”, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp đã cùng gợi mở nhiều hướng đi mới, từ kinh tế xanh, chuyển đổi số đến nông nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, góp phần định vị giá trị khác biệt, kiến tạo động lực tăng trưởng và mở ra tầm nhìn phát triển mới cho Đắk Lắk.
 |
Trong không gian phát triển mới, Đắk Lắk không nên chỉ nhìn rừng như một nguồn tài nguyên cần bảo vệ, mà cần xem đây là nền tảng để hình thành một mô hình kinh tế xanh dựa trên tín chỉ carbon, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với những lợi thế sẵn có, tỉnh hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu trở thành “Thung lũng Carbon” của Việt Nam, thậm chí là của khu vực.
Đắk Lắk đang sở hữu nhiều nguồn tài nguyên carbon quý giá, từ rừng, phụ phẩm nông nghiệp, nền đá bazan có khả năng hấp thụ CO₂ đến hệ sinh thái biển phía Đông. Nếu được khai thác đồng bộ bằng công nghệ hiện đại, đây sẽ là nền tảng để phát triển thị trường tín chỉ carbon và tạo ra nguồn thu mới có giá trị cao.
 |
Phát triển nông nghiệp trong giai đoạn tới phải gắn với mục tiêu giảm phát thải. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào toàn bộ chuỗi sản xuất sẽ giúp giảm đáng kể dấu chân carbon của nông sản, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, Đắk Lắk cần khai thác hiệu quả tiềm năng điện gió, điện mặt trời gắn với thủy điện tích năng để hình thành hệ thống năng lượng xanh không bị gián đoạn. Đây không chỉ là điều kiện để phát triển kinh tế carbon thấp mà còn tạo lợi thế thu hút các ngành công nghệ cao, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu và những dự án đòi hỏi nguồn năng lượng sạch.
Nếu định vị đúng và khai thác hiệu quả các lợi thế này, Đắk Lắk hoàn toàn có thể trở thành trung tâm kinh tế carbon thấp, nơi mỗi sản phẩm xuất khẩu đều mang dấu ấn của phát triển xanh và bền vững. Đó sẽ là lợi thế cạnh tranh khác biệt của tỉnh trong kỷ nguyên tăng trưởng xanh”.
 |
| Phiên tọa đàm “Phát triển tỉnh Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới: Định vị chiến lược và kiến tạo động lực” đã gợi mở nhiều hướng đi mới cho tỉnh để hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững. |
 |
Một trong những dư địa lớn nhất để Đắk Lắk hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh là chuyển mạnh từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp tuần hoàn, lấy phụ phẩm làm nguyên liệu đầu vào, giảm chi phí sản xuất và gia tăng giá trị sản phẩm.
Hiện nay, ngành nông nghiệp của tỉnh tạo ra khối lượng rất lớn phụ phẩm từ cà phê, sầu riêng và nhiều loại cây trồng khác. Nếu chỉ coi đây là chất thải sẽ vừa lãng phí nguồn tài nguyên, vừa gây áp lực lên môi trường. Trong khi đó, với công nghệ vi sinh, toàn bộ lượng phụ phẩm này có thể được chuyển hóa thành phân bón hữu cơ, quay trở lại phục vụ sản xuất, góp phần hình thành chuỗi sản xuất khép kín và phát triển nền nông nghiệp xanh.
 |
Việc tái chế phụ phẩm thành phân hữu cơ không chỉ giúp người nông dân giảm chi phí đầu vào mà còn tạo nền tảng để xây dựng các vùng nguyên liệu hữu cơ quy mô lớn, đáp ứng những tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu. Đây cũng là hướng đi mà nhiều quốc gia có nền nông nghiệp phát triển đã lựa chọn nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh.
 |
TFI cam kết sẵn sàng chuyển giao công nghệ, cung cấp nguồn vi sinh bản địa để phát triển hàng trăm nghìn tấn phân hữu cơ mỗi năm, đồng thời kết nối các đối tác quốc tế cùng đầu tư vào những mô hình nông nghiệp tuần hoàn tại Đắk Lắk. Nếu tận dụng tốt tiềm năng đất đai, phụ phẩm nông nghiệp và khoa học công nghệ, tỉnh hoàn toàn có thể hình thành một hệ sinh thái nông nghiệp xanh, gia tăng giá trị cho từng héc-ta canh tác và tạo thêm dư địa tăng trưởng trong nhiều năm tới.
 |
Khát vọng của Đắk Lắk không nên dừng lại ở danh xưng “thủ phủ cà phê”, mà cần hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, phát triển xanh và cung cấp thực phẩm an toàn cho thế giới. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, địa phương cần một chiến lược phát triển toàn diện, trong đó khoa học công nghệ, giống cây trồng và chế biến sâu đóng vai trò quyết định.
Muốn nâng cao năng suất và giá trị nông sản, Đắk Lắk phải làm chủ nguồn giống chất lượng cao, đồng thời tăng cường tiếp cận công nghệ tiên tiến. Khi giống tốt được kết hợp với quy trình canh tác hiện đại, giá trị sản phẩm sẽ tăng lên đáng kể.
 |
Bên cạnh đó là vai trò của chế phẩm sinh học và dịch vụ nông nghiệp. Chế phẩm sinh học không chỉ là phân bón hữu cơ mà còn giúp cải tạo đất, làm sạch nguồn nước, phục hồi hệ sinh thái canh tác. Với nguồn phụ phẩm dồi dào từ cà phê, sầu riêng và cây ăn quả, Đắk Lắk có đầy đủ điều kiện để xây dựng những vùng nguyên liệu hữu cơ quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Một trong những “nút thắt” lớn hiện nay là tỷ lệ chế biến sâu còn thấp. Phần lớn cà phê và nhiều loại nông sản của Đắk Lắk vẫn xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu, trong khi giá trị gia tăng chủ yếu nằm ở các công đoạn chế biến sau thu hoạch. Nếu tỉnh thu hút được nhiều doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm tiêu dùng, giá trị xuất khẩu sẽ tăng lên nhiều lần.
 |
| Tỉnh Đắk Lắk định hướng tăng cường chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp. |
Trên thực tế, nông nghiệp hiện đại cũng không thể thiếu hạ tầng số và công nghệ thông minh. Máy bay không người lái, hệ thống IoT, cảm biến, camera giám sát, cùng nền tảng số hóa vùng trồng sẽ giúp quản lý sản xuất hiệu quả hơn, giảm chi phí và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc. Khi dữ liệu được số hóa đầy đủ và minh bạch, nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ cùng được hưởng lợi, tạo nền tảng để nông sản Đắk Lắk chinh phục các thị trường cao cấp.
 |
Luật Khoa học và Công nghệ (sửa đổi) cùng nhiều chính sách mới đang mở ra cơ hội lớn cho các địa phương phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều quan trọng là Đắk Lắk cần nhanh chóng tận dụng những cơ chế này để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu phát triển của địa phương.
Hiện Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các quỹ đổi mới công nghệ, chương trình nâng cao năng suất chất lượng, sở hữu trí tuệ, khởi nghiệp sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đây là nguồn lực quan trọng để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới quy trình sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh.
 |
Bên cạnh hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và nguồn vốn, tỉnh cũng cần chú trọng xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo, duy trì hiệu quả hoạt động của trung tâm đổi mới sáng tạo địa phương, qua đó tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức nghiên cứu cùng tham gia giải quyết những bài toán thực tiễn của tỉnh.
 |
Trong kỷ nguyên số, năng lực điều hành của chính quyền không còn phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm, mà dựa trên dữ liệu và khả năng mô phỏng các kịch bản phát triển. Chính vì vậy, việc xây dựng bản sao số (Digital Twin) không chỉ là câu chuyện công nghệ mà là công cụ hỗ trợ lãnh đạo đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm hơn.
 |
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật theo thời gian thực và kết nối đồng bộ, hệ thống bản sao số có thể mô phỏng nhiều phương án phát triển khác nhau trước khi triển khai trên thực tế. Nhờ đó, các quyết định về quy hoạch, đầu tư hay phân bổ nguồn lực sẽ có cơ sở khoa học hơn, đồng thời giảm đáng kể rủi ro và chi phí.
Trong bối cảnh đó, Đắk Lắk nên ưu tiên triển khai bản sao số ở bốn lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng gồm: nông nghiệp công nghệ cao và chế biến; logistics; văn hóa – du lịch; quản lý đầu tư công. Đây đều là những lĩnh vực có nhiều dữ liệu, có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn và giúp tỉnh xây dựng các kịch bản tăng trưởng phù hợp trong từng giai đoạn phát triển.
 |
| Đắk Lắk hướng đến phát triển mô hình nông nghiệp tuần hoàn gắn với chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và tín chỉ carbon, nhằm nâng cao giá trị nông sản. |
Nội dung: Ngô Xuân – Hà My
Trình bày: Mạnh Hùng
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
