Năm học mới 2026 – 2027 bắt đầu cũng là lúc học sinh trở lại môi trường học tập tập trung. Trong bối cảnh bệnh sốt xuất huyết diễn biến phức tạp và tay chân miệng có nguy cơ lây lan, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình – nhà trường – y tế ngay từ những ngày đầu tựu trường chính là “lá chắn” hữu hiệu nhất để bảo vệ sức khỏe cho học sinh.
Dựng “lá chắn” từ cổng trường
Những ngày cuối tháng 8, các trường học trên địa bàn tỉnh đều tất bật dọn dẹp, chuẩn bị đón học sinh. Bàn ghế, đồ chơi được lau rửa, sát khuẩn; các bề mặt tiếp xúc thường xuyên được vệ sinh sạch sẽ; khu vực rửa tay được kiểm tra và bổ sung đầy đủ xà phòng, dung dịch sát khuẩn. Ngoài sân trường, các vật dụng có khả năng đọng nước cũng được thu gom, lật úp để ngăn chặn muỗi lây truyền bệnh sốt xuất huyết. Công việc vệ sinh quen thuộc trước mỗi năm học mới năm nay được thực hiện kỹ lưỡng hơn, bởi song hành với niềm vui đón học sinh là nỗi lo dịch bệnh truyền nhiễm bùng phát.
 |
| Ngành y tế tuyên truyền, hướng dẫn học sinh các biện pháp chủ động phòng, chống bệnh sốt xuất huyết. |
Thời điểm năm học mới bắt đầu cũng là lúc công tác phòng, chống dịch bệnh trong trường học cần được tăng cường. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, tuần 34/2026, Đắk Lắk ghi nhận 600 ca sốt xuất huyết, tăng 100 ca so với tuần trước và phát hiện 34 ổ dịch mới; lũy kế từ đầu năm đến nay toàn tỉnh có 4.572 ca mắc sốt xuất huyết, 1 trường hợp tử vong. Bệnh tay chân miệng cũng ghi nhận 50 ca mới, nâng tổng số mắc từ đầu năm lên 2.049 trường hợp.
Tuy hai bệnh có cơ chế lây truyền khác nhau nhưng đều đặt ra yêu cầu rất cao về vệ sinh môi trường học đường. Sốt xuất huyết lây qua muỗi truyền bệnh; bất kỳ vật dụng đọng nước nào bỏ quên ngoài sân trường đều có thể trở thành nơi muỗi sinh sản. Trong khi đó, bệnh tay chân miệng lại lây qua đường tiêu hóa, tiếp xúc với dịch tiết và bề mặt bị nhiễm vi rút. Với nhóm trẻ mầm non, tiểu học thường xuyên chơi chung đồ chơi, sinh hoạt nhóm, nguy cơ lây lan lại càng lớn.
Tại Trường Thực hành Sư phạm mầm non Hoa Hồng (phường Buôn Ma Thuột), công tác phòng dịch không chỉ dừng lại ở đợt tổng vệ sinh trước ngày khai giảng. Thạc sĩ Bùi Thị Hòa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, với lứa tuổi mầm non, nhà trường đặc biệt lưu ý bệnh tay chân miệng nên giáo viên phải theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày, hướng dẫn các cháu rửa tay, giữ vệ sinh và thường xuyên làm sạch những đồ dùng, đồ chơi trẻ tiếp xúc. Cùng với đó, nhà trường kiểm tra, xử lý các vị trí có nguy cơ đọng nước, giữ khuôn viên thông thoáng để phòng sốt xuất huyết. Công tác này phải được duy trì thường xuyên trong suốt năm học chứ không chỉ thực hiện vào thời điểm đầu năm.
 |
| Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh tổ chức phun hóa chất diệt muỗi, chủ động phòng, chống sốt xuất huyết, bảo đảm môi trường học đường an toàn trong năm học mới. |
Ghi nhận tại Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh (phường Buôn Ma Thuột), công tác cắt tỉa cây xanh, kiểm tra các dụng cụ chứa nước, vệ sinh trường lớp đã hoàn tất trước ngày học sinh tựu trường. Thạc sĩ Phạm Thị Hoài, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, để chủ động phòng, chống sốt xuất huyết, trường đã phối hợp với lực lượng y tế phun hóa chất diệt muỗi. Thời gian tới, nhà trường dự kiến sẽ phối hợp với trạm y tế địa phương tuyên truyền, hướng dẫn giáo viên, học sinh và phụ huynh các biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm.
Thực tế cho thấy, một đợt tổng vệ sinh đầu năm là chưa đủ. Muỗi có thể sinh sản trở lại sau vài ngày nếu có nước đọng; trẻ nhỏ cũng liên tục tiếp xúc với đồ chơi, mặt bàn, tay nắm cửa mỗi ngày. Do đó, phòng dịch phải là công việc thường xuyên trong suốt năm học. Quan trọng hơn là khả năng phát hiện sớm ca bệnh: nếu trẻ có triệu chứng (đặc biệt là tay chân miệng) vẫn vào lớp, nguy cơ lây lan cho các học sinh khác là rất cao. Điều này đòi hỏi giáo viên phải nắm vững dấu hiệu nhận biết ban đầu và nhà trường phải có quy trình phối hợp xử lý nhanh với gia đình và cơ sở y tế.
Giữ “cổng dịch” từ mỗi gia đình
“Con hơi sốt nhưng vẫn chơi ngoan thì có nên cho nghỉ học không?”, đây là băn khoăn của chị Bùi Thị Phương (phường Buôn Ma Thuột) cũng như nhiều phụ huynh có con đang tuổi mầm non, tiểu học. Với những gia đình cả cha lẫn mẹ đều đi làm, việc con nghỉ học đột xuất sẽ kéo theo nhiều xáo trộn trong việc sắp xếp người chăm sóc.
Tuy nhiên, trong thời điểm các bệnh truyền nhiễm gia tăng, quyết định cho trẻ đang có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh đến lớp không còn là chuyện riêng của từng gia đình. Bệnh tay chân miệng đặc biệt nguy hiểm với nhóm trẻ dưới 5 tuổi. Ngành y tế khuyến cáo, bên cạnh việc duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng, ăn chín uống chín, vệ sinh đồ chơi, phụ huynh cần chủ động theo dõi sát sức khỏe của con và thông báo ngay cho nhà trường nếu trẻ mắc hoặc nghi mắc bệnh.
Đối với bệnh sốt xuất huyết, nguy cơ lớn lại đến từ sự chủ quan. Nhiều phụ huynh lầm tưởng rằng khi trẻ hết sốt là bệnh đã giảm, trong khi đây lại là thời điểm bệnh dễ chuyển nặng và biến chứng nguy hiểm. Ngay khi trẻ sốt cao hoặc có biểu hiện bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà.
 |
| Trường Thực hành Sư phạm mầm non Hoa Hồng duy trì thường xuyên việc vệ sinh vật dụng cá nhân, đồ dùng, đồ chơi của trẻ, góp phần phòng ngừa dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe học sinh. |
Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Thúy Minh, Trưởng khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cảnh báo, thời gian gần đây, sốt xuất huyết ở trẻ em là bệnh cần đặc biệt lưu ý bởi bệnh có thể diễn tiến nhanh, chuyển nặng nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời. Đáng lưu ý, giai đoạn nguy hiểm có thể xuất hiện khi trẻ bắt đầu giảm sốt, khiến phụ huynh dễ chủ quan. Khi trẻ có biểu hiện mệt nhiều, li bì, đau bụng, nôn ói, chảy máu bất thường, tay chân lạnh hoặc các dấu hiệu bất thường khác, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Với bệnh tay chân miệng, trẻ sốt cao, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường cũng là những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám sớm.
Công tác phòng dịch học đường đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, gia đình phát hiện sớm – nhà trường giám sát chặt chẽ – ngành y tế hỗ trợ chuyên môn và xử lý ổ dịch kịp thời. Sự phối hợp này càng trở nên cấp thiết khi mới đây, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cũng đã đề nghị các địa phương tăng cường phòng, chống dịch tay chân miệng, đặc biệt lưu ý nhóm trẻ dưới 5 tuổi tại các cơ sở giáo dục mầm non, mẫu giáo.
Năm học mới đã bắt đầu. Để dịch bệnh không theo chân học sinh vào lớp, “cánh cổng” an toàn ấy phải được giữ từ cả hai phía: nhà trường và mỗi gia đình.
Duy Bằng
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
