Cần cơ chế mạnh để “kéo” cung, “đẩy” cầu công nghệ

Sáng 13/8, thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Đắk Lắk thống nhất cao với dự thảo Luật. 

Theo đại biểu, giá trị lớn nhất của lần sửa đổi này là tạo ra sự kết nối đồng bộ giữa hạ tầng số, dữ liệu số, giao dịch số và chuyển giao công nghệ. Đây không chỉ là việc hoàn thiện các quy định pháp luật chuyên ngành, mà còn là bước tiếp tục xây dựng nền tảng thể chế cho mô hình tăng trưởng dựa trên KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cụ thể hóa nhanh nhất tinh thần của Nghị quyết Trung ương 3 khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam. 

Liên quan đến việc sửa đổi khoản 2 Điều 41 và khoản 2 Điều 54 Luật Chuyển giao công nghệ, đối với nhu cầu công nghệ và sự liên kết “3 nhà” giữa Nhà nước – Viện/Trường – Doanh nghiệp đại biểu dẫn chứng từ thực tế địa phương.

Đắk Lắk có thế mạnh lớn về phát triển nông nghiệp. Nhu cầu đổi mới công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số và nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm chủ lực là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên hiện nay sự kết nối giữa “ba nhà”: Nhà nước – Viện Trường – Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng như các tỉnh, thành khác còn nhiều hạn chế.

Đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Doanh nghiệp thiếu thông tin về công nghệ phù hợp, thiếu năng lực “đặt hàng” bài bản. Viện/Trường có kết quả nghiên cứu tốt nhưng khó đi tới thương mại hóa thành sản phẩm cụ thể. Cơ quan Nhà nước ở địa phương muốn thúc đẩy nhưng thiếu công cụ mạnh để “kéo” cung, “đẩy” cầu công nghệ nhanh, đúng, trúng. Nếu không có giải pháp thúc đẩy sẽ lãng phí nguồn lực nghiên cứu và làm chậm quá trình bứt phá kinh tế của địa phương. 

Phân tích về thị trường KH&CN tại Việt Nam, đại biểu Bùi Thanh Toàn cho rằng, thời gian qua đã có những bước tiến đáng ghi nhận, góp phần đưa nhiều kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh, phục vụ đời sống nhân dân. Song thẳng thắn nhìn nhận, thị trường này phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng; chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 57 đề ra. Khâu giao dịch, định giá, môi giới và tài chính cho công nghệ vẫn còn sơ khai. Do đó, việc ban hành các cơ chế, chính sách đủ mạnh để đột phá, phát triển đồng bộ thị trường KH&CN là yêu cầu cấp thiết hiện nay. 

Quang cảnh phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Liên quan đến Chương trình quốc gia về phát triển thị trường KH&CN, đại biểu đánh giá cao dự án Luật đã thể chế hóa nội dung phân cấp, phân quyền, giao cho Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với bộ, cơ quan liên quan xây dựng và phê duyệt Chương trình quốc gia về phát triển thị trường KH&CN, đảm bảo đầy đủ, đồng bộ theo quy định của pháp luật về KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc quy định cụ thể trong Luật sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp Bộ KH&CN có đủ thẩm quyền, nguồn lực và sự chủ động để triển khai đồng bộ, hiệu quả trên phạm vi cả nước. 

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị Bổ sung vào cả khoản 1, khoản 2 Điều 4 của dự thảo Luật về chủ thể phối hợp với Bộ KHCN. Cụ thể: Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan, đơn vị, địa phương…

Đại biểu nhấn mạnh: “Nếu coi hạ tầng là con đường, thì công nghệ chính là phương tiện và niềm tin số là giấy thông hành. Thông qua dự án Luật này, chúng ta không chỉ sửa 4 luật, không chỉ sửa những quy định pháp lý mà sửa cách nền kinh tế tiếp cận với công nghệ, sửa cách tri thức đi vào sản xuất và sửa cách đổi mới sáng tạo tạo ra tăng trưởng cho đất nước”.

Đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét, sớm thông qua dự án Luật tại kỳ họp này. Đồng thời đề nghị Bộ KH&CN tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, khẩn trương xây dựng, phê duyệt và ban hành Chương trình quốc gia về phát triển thị trường KH&CN, cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan theo nguyên tắc: phù hợp nhất với tình hình, đo lường được và xác định rõ nguồn lực để địa phương triển khai thực hiện ngay được trong thực tiễn. 

Lan Anh