Không chỉ hấp dẫn du khách bởi cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, Đắk Lắk đang khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch bằng chính những giá trị văn hóa đặc sắc.
Sống cùng buôn làng
Khi du khách không còn thỏa mãn với việc “xem cho biết”, thì những buôn du lịch cộng đồng tại Đắk Lắk đang trở thành điểm đến “níu chân” bằng trải nghiệm sống động. Ở đó, văn hóa hiện hữu trong từng nếp sinh hoạt thường nhật của người Êđê, M’nông…
Với 7 buôn du lịch cộng đồng đã được công bố, địa phương đang dần hình thành hệ sinh thái du lịch trải nghiệm đậm bản sắc.
Tiêu biểu như buôn du lịch cộng đồng Tơng Ju (phường Ea Kao), dù là điểm đến quen thuộc, song vẫn thu hút du khách nhờ cách làm du lịch theo hướng chiều sâu, tạo nên những sản phẩm du lịch khác biệt.
Bà H’Yam Bkrông, Trưởng nhóm du lịch cộng đồng buôn Tơng Ju cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã đón tiếp nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế. Khác với những tour tham quan thông thường, du khách tìm đến đây để “sống cùng văn hóa”. Họ dành nhiều thời gian chiêm ngưỡng kiến trúc nhà dài, tìm hiểu chế độ mẫu hệ, hay giải mã biểu tượng cầu thang có hình bầu vú, ngôi sao…
Không dừng lại ở tìm hiểu văn hóa, du khách còn được trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất của đồng bào bản xứ. Những buổi tham quan rẫy cà phê, học cách rang xay cà phê thủ công và cùng vào bếp chế biến món ăn địa phương đã biến chuyến đi từ “tham quan” đơn thuần thành hành trình trải nghiệm. Nhờ đó, lượng khách đến buôn Tơng Ju tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm ngoái; thời gian lưu trú cũng dài hơn.
Giữa lòng đô thị Buôn Ma Thuột, buôn Akô Dhông vẫn giữ được vẻ đẹp êm đềm, bình yên hiếm có. Hơn 30 ngôi nhà dài nối tiếp nhau tạo nên một không gian kiến trúc độc đáo, vừa gần gũi vừa mang đậm dấu ấn truyền thống.
Điểm nổi bật của buôn Akô Dhông là khả năng bảo tồn gần như nguyên vẹn đời sống văn hóa người Êđê trong bối cảnh đô thị hóa. Người dân vừa phát triển dịch vụ du lịch theo hướng chuyên nghiệp, vừa gìn giữ cảnh quan và nếp sinh hoạt truyền thống. Sức hút của buôn Akô Dhông còn đến từ những hiện vật lâu đời vẫn hiện diện trong đời sống hằng ngày như ché rượu, ghế Kpan, bộ cồng chiêng, trống h’gor… Không phải vật trưng bày, tất cả vẫn đang “sống” cùng cộng đồng, tạo nên trải nghiệm chân thực cho du khách.
Anh Nguyễn Minh Đạt, du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh chia sẻ: “Trước đây, tôi nghĩ đi Tây Nguyên chủ yếu là ngắm cảnh, nhưng khi đến Đắk Lắk tôi thấy trải nghiệm văn hóa mới là điều đáng nhớ nhất. Cách người Êđê sinh hoạt, ăn uống đến cách họ gìn giữ truyền thống đều rất đặc biệt. Ở lại một đêm thôi nhưng cảm giác rất khác so với đi du lịch thông thường”.
Khơi dậy tiềm năng từ bản sắc văn hóa
Thực tế từ các mô hình du lịch cộng đồng tại buôn Tơng Ju hay Akô Dhông cho thấy xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ về thị hiếu. Nếu trước đây, du khách ưu tiên tham quan danh lam thắng cảnh, thì nay thường tìm kiếm những trải nghiệm mang đậm văn hóa bản địa. Đây chính là lợi thế cạnh tranh của Đắk Lắk, vùng đất hội tụ tinh hoa văn hóa của 45 dân tộc cùng sinh sống. Sức hấp dẫn không chỉ nằm ở các di sản văn hóa phi vật thể như Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Nghệ thuật Bài chòi, mà còn hiện diện trong từng nếp sống, phong tục tập quán mộc mạc. Chính tính nguyên bản đã tạo nên “thương hiệu” riêng biệt, khó trộn lẫn. Nếu biết khai thác đúng cách, mỗi giá trị văn hóa đều có thể trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm dấu ấn vùng miền.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Phúc, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ lữ hành Bazan Xanh (phường Buôn Ma Thuột), việc khai thác tiềm năng này vẫn chưa thực sự tương xứng. Vấn đề không nằm ở việc có mô hình mới hay không, mà ở cách kể câu chuyện văn hóa đã đủ hấp dẫn để giữ chân du khách lâu hơn. Khách du lịch đến Đắk Lắk rất thích khí hậu, ẩm thực và văn hóa bản địa nhưng để giữ chân họ lâu hơn rất cần những sản phẩm đặc sắc, có chiều sâu và được đầu tư bài bản.
Do đó để nâng cao sức cạnh tranh, cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, người dân và chính quyền trong việc phát triển các dòng sản phẩm đặc thù mang dấu ấn riêng. Trong đó, doanh nghiệp đóng vai trò tổ chức tour du lịch, kết nối thị trường và quảng bá điểm đến; người dân là chủ thể gìn giữ, truyền tải giá trị văn hóa, đồng thời trực tiếp cung cấp dịch vụ, tạo nên trải nghiệm chân thực cho du khách; còn chính quyền địa phương cần ban hành cơ chế, chính sách, đầu tư hạ tầng, hỗ trợ đào tạo và định hướng phát triển lâu dài.
Khi các “mắt xích” phát huy đúng vai trò và gắn kết hiệu quả sẽ hình thành những sản phẩm du lịch có chiều sâu, kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên – văn hóa – ẩm thực, qua đó nâng cao sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh với các địa phương.
Như Quỳnh
Nguồn: “Báo Đắk Lắk điện tử”. Link tại đây.
