Xử lý nghiêm tình trạng xe khách chở hàng quá tải

Thời gian gần đây đã xảy ra một số vụ tai nạn xe khách giường nằm gây hậu quả nghiêm trọng trên các tuyến quốc lộ.

Mới đây nhất là vụ tai nạn xảy ra sáng 25/7, xe khách giường của nhà xe Tân Kim Chi chạy từ Hà Nội về Đà Nẵng, đến đoạn Sông Trí (Hà Tĩnh) thì bị lật khiến 10 người chết và 14 người bị thương. Tài xế khai nhận xe bị nổ lốp trước dẫn đến mất lái tông vào cột mốc bên đường rồi lật nghiêng.

Trước đó, ngày 9/7 trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết, đoạn thuộc địa phận xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng cũng xảy ra vụ tai nạn nghiêm trọng giữa 2 xe khách giường nằm làm 3 người tử vong. Nguyên nhân ban đầu do xe khách biển số 85F – 000.xx bị nổ lốp và dừng lại để thay lốp nhưng chưa kịp đặt cảnh báo thì xe khách phía sau không giữ khoảng cách an toàn nên gây tai nạn.

Cả hai vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng nêu trên, cơ quan chức năng đã điều tra làm rõ do nhiều nguyên nhân: Lái xe chạy quá tốc độ, không chú ý quan sát, không giữ khoảng cách an toàn… và đều có chung một nguyên nhân: Nổ lốp.

Người viết bài nhiều năm trực tiếp lái xe khách nên biết rõ rằng tình trạng các phương tiện xe khách nổ lốp cũng có nhiều nguyên nhân: Do dùng lốp cũ, lốp đắp, lốp quá mòn, lốp không đúng tiêu chuẩn; do chạy tốc độ cao quá lâu, mặt đường nắng nóng khiến lốp nóng gây nổ. Và một nguyên nhân lớn làm cho lốp một chiếc xe khách chóng mòn, mau hư hỏng và nổ sớm hơn thời gian bảo hành là do tình trạng chở quá số khách quy định, đặc biệt là chở hàng quá tải.

Bốc xếp hàng hóa lên xe khách trước mỗi chuyến đi.

Một chiếc xe bình thường nhà thiết kế tính toán đưa ra những quy định về số ghế, số người và tải trọng chiếc xe được phép chở để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận hành. Ngoài ra, Luật Giao thông đường bộ cũng quy định chặt chẽ về xe khách chỉ được chở đúng số người trên giấy phép lưu hành quy định và mỗi hành khách được đem theo 20 kg hành lý.

Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều chủ xe khách vì lợi nhuận, ngoài việc chở quá số người quy định, họ còn biến chiếc xe giường nằm, xe chất lượng cao của mình thành chiếc xe tải chở hàng hóa.

Dưới hai tầng ghế của xe khách, người ta thiết kế khoang chứa hành lý cao hơn một mét; rộng, dài bằng cả thân xe. Và không chỉ chất đầy hàng trong khoang hành lý, nhiều xe còn đưa hàng hóa lên khoang hành khách; cả trên mui xe khi họ biết chắc chắn cung đường đó họ có thể vượt trạm, hoặc hôm đó không có lực lượng chức năng tuần tra kiểm soát. Nhiều lái, phụ xe, những người trực tiếp khuân vác thừa nhận nếu đem cân tải trọng sẽ không thể tin nổi: Hầm một chiếc xe khách loại 22 buồng nằm, nếu xếp “lút” (đầy) có thể chở đến hơn chục tấn hàng và phải mấy chiếc xe tải loại nhỏ mới chở hết.

Có thể nói, một chiếc xe khách chở đúng số khách theo quy định nhưng lại chở thêm cả chục tấn hàng hóa dưới hầm thì chẳng khác nào một quả bom hẹn giờ! Tất cả động cơ, hệ thống chuyển hướng, hệ thống truyền động, cầu, gầm, lốp… dù đứng tại chỗ cũng đều quá tải so với tính toán của nhà sản xuất. Còn khi chiếc xe vận hành với tốc độ cao, vào đường quanh co hay lên đèo xuống dốc thì hệ thống phanh và tất cả đều phải làm việc vượt quá sức chịu đựng bình thường. Và tai nạn là nguy cơ nhãn tiền! Bên cạnh đó, một chiếc xe khách chở hàng quá tải nếu không may xảy ra tai nạn thì số hàng hóa này sẽ biến thành những vật thể có thể đè chết người!

Thiết nghĩ, cơ quan chức năng cần tập trung kiểm tra và xử lý dứt điểm không để tình trạng xe khách chở hàng quá tải. Tất cả các xe khách phải được kiểm tra trước khi xuất phát; cần cân tải trọng xe khách trước mỗi chuyến. Cùng với đó, cần tổ chức sát hạch nghiêm kiến thức về các quy định bảo đảm an toàn giao thông đối với các lái xe khách, lái xe tải để tránh tình trạng tài xế vận hành xe trên đường vẫn không nắm rõ luật.

Trương Nhất Vương