Xét xử vụ án Công ty Việt Á tại CDC Đắk Lắk: Bản án nghiêm minh, rõ trách nhiệm

Hội đồng xét xử TAND tỉnh vừa tổ chức phiên tòa sơ thẩm hình sự xét xử bị cáo Phan Quốc Việt, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á) cùng 11 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị liên quan thu hút sự quan tâm của dư luận địa phương.

Sau khi hoàn tất thủ tục kiểm tra căn cước và sự có mặt của những người tham gia tố tụng, đại diện Viện KSND tỉnh đã công bố bản cáo trạng truy tố 12 bị cáo về các tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, “Tham ô tài sản” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm hình sự.

Theo đó, Trần Thị Nguyên Hằng (cựu nhân viên Khoa Xét nghiệm CDC Đắk Lắk), được giao nhiệm vụ tiếp nhận, quản lý và sử dụng sinh phẩm, vật tư xét nghiệm Covid-19. Lợi dụng sự buông lỏng quản lý của lãnh đạo khoa và CDC, Hằng đã cấu kết với Đinh Lê Lê Na (nhân viên marketing Công ty Việt Á) lập chứng từ khống, chiếm đoạt 825,9 triệu đồng từ 4 gói thầu, gây thiệt hại ngân sách Nhà nước hơn 1,53 tỷ đồng. Đinh Lê Lê Na bị xác định là người trực tiếp phối hợp với Hằng thực hiện hành vi lập hồ sơ, chứng từ khống để chiếm đoạt tiền ngân sách. Na còn là đầu mối liên hệ với các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa nhằm hợp thức hóa các thủ tục thanh toán.

Bị cáo Phan Quốc Việt tại phiên tòa sơ thẩm.

Bị cáo Phan Quốc Việt được xác định là người đưa ra chủ trương tạo điều kiện cho khách hàng thực hiện các giao dịch khống. Từ chủ trương này, nhiều nhân viên và đối tác của Công ty Việt Á đã tham gia hợp thức hóa chứng từ, tiếp tay cho hành vi chiếm đoạt tài sản.

Trong nhóm bị can giúp sức, Trần Thị Hồng (nhân viên kinh doanh Công ty Việt Á) đã hỗ trợ thực hiện các chứng từ liên quan đến lượng hàng khống trị giá hơn 568 triệu đồng, gây thiệt hại cho ngân sách gần 976 triệu đồng. Bị cáo Phan Tôn Noel Thảo (trợ lý khối tài chính Công ty Việt Á) đã tham gia hợp thức hóa hồ sơ, tạo điều kiện cho Hằng và Na chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng, gây thiệt hại hơn 1,53 tỷ đồng.

Còn đối với Lê Thị Nguyệt Hà (nhân viên Cửa hàng Tân Thành), có nhiệm vụ theo dõi hàng hóa thực giao và hàng khống tại các gói thầu. Hà đã phối hợp hợp thức chứng từ, giúp sức cho hành vi chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng của Hằng và Na. Đối với Phan Thị Thanh Huyền (nhân viên Cửa hàng Tân Thành) bị cáo buộc giúp thực hiện một phần giao dịch hàng khống, tạo điều kiện để chiếm đoạt 58,5 triệu đồng, gây thiệt hại ngân sách 90 triệu đồng.

Bị cáo Trần Thị Nguyên Hằng tại phiên tòa sơ thẩm.

Đối với hành vi vi phạm quy định về đấu thầu, Trần Huyền Phú An (cựu Giám đốc Công ty TNHH Khoa học An Việt) bị cáo buộc đã thông đồng với CDC Đắk Lắk để hợp thức hóa hồ sơ thầu, thanh toán theo mức giá doanh nghiệp đưa ra, không bảo đảm tính cạnh tranh và minh bạch trong đấu thầu, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 438 triệu đồng. Ngoài ra, An bị truy tố về tội tham ô tài sản do giúp sức cho Hằng và Na lập chứng từ hàng khống, chiếm đoạt 76 triệu đồng.

Bị cáo Đỗ Hữu Nghị (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Dược phẩm Huế) bị xác định đã thỏa thuận chi tiền ngoài hợp đồng, chỉ đạo nhân viên phối hợp với CDC Đắk Lắk và Công ty Việt Á hợp thức hóa thủ tục đấu thầu, gây thiệt hại cho ngân sách hơn 2,53 tỷ đồng. Nghị còn chỉ đạo lập phiếu giao hàng khống để giúp Hằng và Na chiếm đoạt hơn 324 triệu đồng, gây thiệt hại gần 795 triệu đồng. Đối với Nguyễn Hoàng Dạ Thảo (cựu Trưởng phòng cung ứng Công ty Dược phẩm Huế) đã thực hiện việc lập các chứng từ giao hàng khống theo chỉ đạo, tạo điều kiện cho Hằng và Na chiếm đoạt hơn 324 triệu đồng.

Đối với Trịnh Quang Trí (cựu Giám đốc CDC Đắk Lắk) và Đặng Minh Tuyết (cựu Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Xét nghiệm, CDC Đắk Lắk), cơ quan tố tụng xác định hai bị cáo đã không thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát việc tiếp nhận, sử dụng sinh phẩm và vật tư y tế. Sự thiếu trách nhiệm này đã tạo điều kiện để cấp dưới là Hằng cấu kết với Na chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 1,53 tỷ đồng.

Cáo trạng xác định, hành vi “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” gây thiệt hại hơn 6,8 tỷ đồng; hành vi “Tham ô tài sản” gây thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng; hành vi “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1,5 tỷ đồng.

Đại diện Viện KSND tỉnh trình bày cáo trạng tại phiên tòa.

Sau hai ngày diễn ra phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Phan Quốc Việt mức án 7 năm tù về tội tham ô tài sản; tổng hợp hình phạt với các bản án trước đó mà bị cáo Việt phải thi hành chung là 30 năm tù.

Cùng tội danh này, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Trần Thị Nguyên Hằng mức án 7 năm tù; tổng hợp hình phạt mà bị cáo Hằng phải thi hành chung với các bản án trước đó là 10 năm 6 tháng tù. Tuyên phạt bị cáo Đinh Lê Lê Na mức án 7 năm tù; tổng hợp hình phạt các bản án trước đó, bị cáo Na phải thi hành chung là 13 năm 6 tháng tù.

Bị cáo Đỗ Hữu Nghị bị phạt 1 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” và 1 năm 6 tháng tù về tội “Tham ô tài sản”; tổng hợp hình phạt đối với bị cáo Nghị là 2 năm 6 tháng tù.

Bị cáo Trần Huyền Phú An bị phạt 9 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; 1 năm tù về tội “Tham ô tài sản”; tổng hợp hình phạt đối với bị cáo An là 1 năm 9 tháng tù.

Hội đồng xét xử tuyên án.

Hội đồng xét xử cũng buộc 12 bị cáo trong vụ án liên đới bồi thường cho CDC Đắk Lắk số tiền hơn 1,53 tỉ đồng. Tuy nhiên, trước khi diễn ra phiên xét xử, các bị cáo đã nộp hơn 1,55 tỉ đồng để khắc phục hậu quả.

Trong vụ án này, có 7 bị cáo gồm: Trần Thị Hồng, Phan Tôn Noel Thảo, Nguyễn Hoàng Dạ Thảo, Phan Thị Thanh Huyền, Trịnh Quang Trí, Đặng Minh Tuyết, Lê Thị Nguyệt Hà được Hội đồng xét xử miễn hình phạt.

Theo đó, bị cáo Hồng, Noel Thảo, Hà, Huyền và Dạ Thảo đã có hành vi tạo điều kiện cho bị cáo Đinh Lê Lê Na và Trần Thị Nguyên Hằng chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, tại thời điểm phạm tội, các bị cáo chỉ là người lao động làm công ăn lương, thực hiện công việc theo quy trình do Phan Quốc Việt đặt ra, không có quyền quyết định, không bàn bạc việc lập chứng từ khống, không hưởng lợi từ số tiền bị chiếm đoạt. Sau khi phạm tội, các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra, tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả và có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, người thân có công với cách mạng… Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử đã áp dụng nhiều tình tiết giảm nhẹ theo khoản 3, Điều 5, Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP; khoản 2, Điều 54 và Điều 59 Bộ luật Hình sự để miễn hình phạt.

Các bị cáo nghe Hội đồng xét xử tuyên án.

Hội đồng xét xử cũng nhận định, hành vi của bị cáo Trịnh Quang Trí và bị cáo Đặng Minh Tuyết xảy ra trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp; các bị cáo là lực lượng tuyến đầu chống dịch, không có động cơ vụ lợi; hậu quả đã được khắc phục hoàn toàn; bản thân có nhiều thành tích công tác và được cơ quan đề nghị xem xét khoan hồng. Vì vậy, Hội đồng xét xử có căn cứ miễn hình phạt cho các bị cáo này. Trước đó, ở giai đoạn 1 của vụ án, vào tháng 8/2024, TAND tỉnh đã tuyên phạt bị cáo Trịnh Quang Trí mức án 3 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”; tuyên phạt bị cáo Đặng Minh Tuyết 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo cùng về tội danh này.

Các bản án được tuyên thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, vừa là bài học thực tế sâu sắc về việc siết chặt quy trình quản lý, kiểm tra, giám sát tài sản công tại các đơn vị y tế trên địa bàn toàn tỉnh.

Duy Tiến