Xây dựng chính sách phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Không chỉ xem xét, soi chiếu, nhìn nhận một nghị quyết đã kết thúc giai đoạn thực hiện, Hội nghị chuyên đề đánh giá việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn tỉnh do Thường trực HĐND tỉnh tổ chức mới đây còn cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, chủ động trong hoạt động của cơ quan dân cử.

Tăng tính trực quan, tương tác

Với hơn 1.100 đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến, hội nghị còn có sự tham gia đông đảo của chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ nhân, người có uy tín, doanh nghiệp (DN), hợp tác xã và những hộ gia đình trực tiếp làm du lịch cộng đồng. Đây cũng là lần đầu tiên Thường trực HĐND tỉnh tổ chức một hội nghị chuyên đề quy mô lớn để đánh giá một nghị quyết theo hướng đổi mới, giảm tính hình thức, tăng tính trực quan và khả năng tương tác.

Đồng chí Cao Thị Hòa An phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Thay vì trình bày các báo cáo bằng văn bản, Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo xây dựng clip đánh giá, kết hợp nội dung từ báo cáo của UBND tỉnh với kết quả khảo sát của Ban Dân tộc HĐND tỉnh tại một số địa phương, mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu. Cách làm này tạo nên một bức tranh đa chiều về quá trình thực hiện chính sách.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng được thể hiện trong công tác tổ chức hội nghị. Không gian kết nối không ranh giới của hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đã tạo điều kiện để các địa phương cùng tham gia trao đổi, đóng góp ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm, phản ánh vấn đề thực tiễn từ nhiều địa bàn, nhiều góc nhìn khác nhau.

Những trao đổi tại hội nghị cho thấy, cùng với kết quả đạt được, quá trình thực hiện Nghị quyết 08/2021/NQ-HĐND vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, tháo gỡ. Đó là câu chuyện về nguồn lực hỗ trợ, cách tổ chức thực hiện, vai trò của cộng đồng, trách nhiệm quản lý, vận hành các công trình sau đầu tư, việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống trong hoạt động du lịch…

Từ thực tiễn tại buôn Ako Dhông (phường Buôn Ma Thuột), bà H Zu Ni Niê, Bí thư Chi bộ buôn chia sẻ những vấn đề liên quan đến quá trình tiếp cận và thụ hưởng chính sách. Theo bà, việc hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng cần đi cùng cơ chế rõ ràng về quyền lợi, trách nhiệm của người dân cũng như phương thức quản lý, vận hành các công trình sau khi được đầu tư. Đặc biệt, để cộng đồng thực sự trở thành chủ thể, cần có cách thức liên kết phù hợp với điều kiện, khả năng và sự tham gia của từng hộ gia đình.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Còn ông Nguyễn Ngọc Trường, người có uy tín thôn Xí Thoại (xã Xuân Lãnh) đề cập những khó khăn trong việc duy trì hoạt động văn hóa, phục vụ khách du lịch; đồng thời kiến nghị quan tâm đầu tư, bảo tồn nhà rông, nhà văn hóa, hỗ trợ kinh phí cho đội văn nghệ cũng như có những quy định phù hợp trong tổ chức đón tiếp, bảo đảm điều kiện sinh hoạt cộng đồng…

Dưới góc độ của người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, bà Niê Thanh Mai, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đặt vấn đề về vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch, nhất là việc phát huy giá trị văn hóa, tạo điều kiện để nghệ nhân thực sự trở thành chủ thể đón tiếp, giới thiệu, trao truyền văn hóa. Theo bà, mỗi buôn làng có những nét đặc trưng riêng, vì vậy cần có cách tiếp cận phù hợp, tránh áp dụng một mô hình chung cho các cộng đồng có điều kiện và bản sắc khác nhau.

Hoàn thiện chính sách cho giai đoạn mới

Nhấn mạnh sự cần thiết phải nhìn nhận khách quan hiệu quả chính sách, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Nhuân Byă khẳng định UBND tỉnh sẽ chỉ đạo Sở VH-TT&DL khẩn trương xây dựng, tham mưu ban hành nghị quyết mới cho giai đoạn 2026 – 2030 với quy mô rộng hơn, tập trung trọng tâm, trọng điểm. Nghị quyết mới sẽ gắn kết chặt chẽ với chương trình mục tiêu quốc gia, quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội để lồng ghép tối đa nguồn lực đầu tư hạ tầng đồng bộ…

Khái quát kết quả đạt được cũng như chỉ rõ khoảng cách giữa tiềm năng và hiệu quả thực tế, đồng chí Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh thông điệp mang tính kim chỉ nam: Trong phát triển du lịch cộng đồng, phải kiên quyết chuyển đổi tư duy từ “bảo tồn thụ động” sang “khai thác chủ động”, với nguyên tắc bất biến: Bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn, tuyệt đối không đánh đổi bản sắc văn hóa, không phá vỡ không gian cồng chiêng, kiến trúc nhà dài hay cảnh quan môi trường để chạy theo lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Ông Nguyễn Ngọc Trường, người uy tín thôn Xí Thoại (xã Xuân Lãnh) đóng góp ý kiến thảo luận.

Để phát triển du lịch cộng đồng bứt phá và đi vào chiều sâu trong giai đoạn tới, đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đề nghị UBND tỉnh khẩn trương nghiên cứu, tham mưu HĐND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách mới giai đoạn 2026 – 2030 thay thế nghị quyết hiện hành. Trong đó, phải lấy người dân và DN làm hạt nhân trung tâm; tập trung tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về đất đai, nguồn vốn tín dụng ưu đãi, hạ tầng phụ trợ và cơ chế vận hành sau đầu tư; đẩy mạnh liên kết giữa hợp tác xã du lịch cộng đồng với DN lữ hành, chú trọng đào tạo kỹ năng, ngoại ngữ, ẩm thực để bà con làm chủ chuỗi cung ứng dịch vụ.

Đồng chí Cao Thị Hòa An cũng đề nghị cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc đồng bộ; HĐND các cấp cần tiếp tục lắng nghe, chủ động giám sát và đồng hành để mọi chính sách khi ban hành đều bảo đảm tính khả thi cao nhất, lấy sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân làm thước đo hiệu quả…

Lan Anh