“Tuy Hòa: Núi trong lòng phố – Phố trong lòng biển khơi”

Tuy Hòa hội tụ những giá trị đặc sắc của một đô thị biển có cả núi, sông hòa vào biển lớn. Vậy nên slogan của phường Tuy Hòa hôm nay: “Núi trong lòng phố – Phố trong lòng biển khơi”.

Cùng với quy hoạch, những lợi thế này đang là động lực để Tuy Hòa phát triển du lịch, dịch vụ, từng bước vươn lên trở thành đô thị lõi của khu vực phía Đông tỉnh.

Dựa núi, ngắm sông hướng ra biển

Giữa lòng phố Tuy Hòa có Núi Nhạn, phía Đông là bờ biển dài cát trắng, phía Nam dòng Sông Chùa, Sông Ba uốn lượn ôm lấy đô thị. Núi, sông, biển hòa nhịp cùng cuộc sống phố phường, tạo nên một đô thị Tuy Hòa vừa hiện đại, năng động, vừa bình yên, giàu bản sắc.

Hiệp hội các đô thị Việt Nam đánh giá, nét đặc sắc của đô thị Tuy Hòa là đô thị biển có núi, có những mảnh xanh của rừng. Điểm nhấn đặc biệt ấy được tạo nên bởi Núi Nhạn, ngọn núi nằm giữa trung tâm đô thị, nơi hội tụ những giá trị nổi bật về thiên nhiên, văn hóa và lịch sử.

Từ núi Nhạn, du khách hướng theo dòng sông Ba ra biển qua cửa Đà Diễn

Ông Trần Minh Hoàng, Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Phú Yên cho biết, trên đỉnh Núi Nhạn là Tháp Nhạn, công trình kiến trúc Chăm có tuổi đời nghìn năm, được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Dưới chân núi là khu rừng thực vật được bền bỉ bảo tồn, phát triển suốt hơn ba thập kỷ. Một bên lưu giữ dấu ấn lịch sử, một bên bồi đắp màu xanh cho tương lai. Hai giá trị hòa quyện, tạo nên diện mạo rất riêng của vùng đất ven biển.

Với du khách, sức hấp dẫn của Núi Nhạn không chỉ nằm ở kiến trúc độc đáo của mà còn ở cảm giác được đứng giữa không gian xanh hòa mình cùng di sản văn hóa nhưng vẫn bao chọn cả dòng chảy trong một ánh nhìn hướng về nơi dòng sông gặp biển.

Biển là một phần quan trọng tạo nên diện mạo riêng của đô thị Tuy Hòa. Bãi biển dài hơn 10km, bờ cát trắng mịn, không gian rộng thoáng và những hàng phi lao xanh ngút ngàn cùng hạ tầng ngày càng hoàn thiện đang mở ra dư địa cho Tuy Hòa phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch biển. Biển đã và đang trở thành nguồn lực phát triển, góp phần định hình một đô thị hướng biển, năng động và hiện đại

Hình thành và mở rộng các tuyến đường là cách phường Tuy Hòa mở rộng không gian phát triển (Trong ảnh là đường Nguyễn Hữu Thọ, một trong những cung đường đẹp của khu vực biển)

Núi trong lòng phố, sông chảy qua đô thị và biển mở ra phía chân trời, đó không chỉ là nét đặc trưng về địa lý mà đang trở thành lợi thế để Tuy Hòa định hình một diện mạo đô thị khác biệt, giàu bản sắc. Phường Tuy Hòa hôm nay đang đẩy mạnh khai thác những lợi thế này để thiên nhiên không chỉ là yếu tố tạo cảnh quan mà còn trở thành nguồn lực cho phát triển.

Quy hoạch không gian đô thị đa trung tâm

Phường Tuy Hòa đang kế thừa các quy hoạch đã có, kết hợp với mở rộng, kết nối các tuyến giao thông, hình thành quy hoạch vùng, quy hoạch phân khu. Từ đó, không gian đô thị được mở rộng theo hướng đa trung tâm, tạo sự lan tỏa từ lõi đô thị ra các vùng ven.

Ở phía biển, không gian đô thị đang được định hình với những công trình kiến trúc hiện đại như Quảng trường tháp Nghinh Phong, công viên biển cùng hệ thống khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp. Các công trình được bố trí theo hướng thoáng, hài hòa với cảnh quan biển. Những tuyến đường chạy song song với bờ biển không chỉ thuận lợi giao thông mà còn mở thêm các trục kết nối, đưa sức sống từ không gian biển vào sâu trong lòng đô thị.

Tháp Nhạn – không gian văn hóa Chăm giữa lòng đô thị Tuy Hòa.

Tại trung tâm, đường phố được tổ chức theo hình bàn cờ, tạo thuận tiện cho việc di chuyển. Xen giữa những dãy phố là hệ thống công viên, tiểu công viên và không gian cây xanh được đầu tư, chăm chút, tạo nên diện mạo đô thị gần gũi với thiên nhiên.

Vùng ven Sông Ba được định hướng trở thành không gian phát triển mới. Dòng sông không chỉ tạo nên cảnh quan mà còn gắn với những vùng sản xuất nông nghiệp, làng nghề, làng rau, làng hoa ven đô như làng rau hoa Bình Ngọc, làng rau Hòa An… Việc quy hoạch không gian đô thị ven sông được kỳ vọng mở thêm dư địa phát triển mà vẫn giữ lại những giá trị đặc trưng của vùng đất.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tuy Hòa Đào Bảo Minh cho biết, địa phương giữ lại những tuyến đường có từ năm 1975 và đưa vào quy hoạch theo hướng kéo dài và mở rộng. Về không gian phát triển, phường Tuy Hòa bám sát quy hoạch của thành phố Tuy Hòa trước đây, khai thác mở rộng ra các xã Hòa An, Hòa Trị của huyện Phú Hòa (cũ) sáp nhập từ 1/7/2025. Cách làm này vừa giữ được nét đặc trưng của đô thị đã có từ trước, vừa mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối với các địa phương lân cận. 

Tháp Nghinh Phong nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao sôi động của phường Tuy Hòa.

Trên địa bàn phường Tuy Hòa có nhiều tuyến giao thông quan trọng đi qua, gồm: Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc – Nam, tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam và có tuyến giao thông đường thủy trên sông Ba đi ra biển Đông qua cửa biển Đà Diễn.

“Với lợi thế về vị trí, hạ tầng giao thông, cảnh quan tự nhiên, địa phương đang hướng tới xây dựng đô thị du lịch, thương mại, dịch vụ; trở thành trung tâm phát triển của khu vực phía Đông tỉnh”, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tuy Hòa Đào Bảo Minh nhấn mạnh.

Minh Duyên