Từ những mảnh vườn quen với cà phê, lúa nước, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số ở xã Đắk Phơi đang từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm để tạo thêm sinh kế. Không trông chờ vào một nguồn thu hay sự hỗ trợ, chị em chủ động học hỏi, mạnh dạn thử những hướng sản xuất, kinh doanh phù hợp; qua đó nâng cao thu nhập, chăm lo tốt hơn cho gia đình và chủ động hơn trong cuộc sống.
Đa nguồn thu trên một mảnh vườn
Ở buôn Pai Ar, bà Đàm Thị Nga là một trong những phụ nữ mạnh dạn thay đổi cách làm kinh tế gia đình. Trước đây, với hơn 1,5 ha đất, gia đình bà chủ yếu trồng cà phê và lúa nước. Công việc quanh năm gắn với ruộng đồng, nương rẫy, nguồn thu phụ thuộc nhiều vào mùa vụ nên có những thời điểm khá chật vật.
 |
| Bà Đàm Thị Nga, buôn Pai Ar, xã Đắk Phơi chăm sóc vườn cà phê của gia đình. |
Thay vì chỉ dựa vào hai loại cây trồng quen thuộc, gần 5 năm nay, bà Nga bắt đầu học hỏi, lựa chọn thêm những cây trồng phù hợp để tạo nhiều nguồn thu. Trong vườn cà phê, bà trồng xen sầu riêng, hồ tiêu, các loại cây ăn trái; đồng thời kết hợp nuôi gà, ngan.
Bà không bỏ những cây trồng quen thuộc mà sắp xếp lại sản xuất để giảm sự phụ thuộc vào một nguồn thu. Mỗi loại cây, con vật được lựa chọn dựa trên điều kiện đất đai và khả năng chăm sóc của gia đình. Nhờ vậy, mảnh vườn có những khoản thu ở nhiều thời điểm trong năm: hồ tiêu cho thu vào đầu năm, sầu riêng khoảng tháng 8, cà phê vào cuối năm; bên cạnh đó là nguồn thu từ bơ, chôm chôm, chuối và đàn gà, ngan.
 |
| Vườn đa cây của hộ bà Đàm Thị Nga. |
Bà Nga còn dành 4 sào đất để trồng dâu nuôi tằm, tạo thêm nguồn thu. Việc kết hợp nhiều loại cây trồng, vật nuôi giúp gia đình bà tận dụng diện tích đất sẵn có, đồng thời hạn chế phụ thuộc vào một loại nông sản. “Làm nông bây giờ không thể chỉ làm theo thói quen cũ. Giá cả nông sản thay đổi, thời tiết cũng thất thường hơn nên người làm phải biết tính toán, tìm hiểu và chịu khó học hỏi. Thấy cách nào phù hợp thì mình thử làm. Cái gì hiệu quả thì giữ lại, chưa phù hợp thì điều chỉnh”, bà Nga nói.
Từ cách làm của bà Nga, nhiều phụ nữ trong buôn cũng có thêm những gợi ý để phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện gia đình. Không nhất thiết bắt đầu bằng một mô hình lớn, chị em có thể trồng thêm cây ăn trái, nuôi thêm gia cầm hoặc kết hợp nhiều nguồn thu để khai thác hiệu quả hơn đất đai và công sức của mình.
Chủ động tạo sinh kế
Với phụ nữ có con nhỏ, tìm được một công việc vừa tạo thu nhập, vừa chủ động được thời gian không phải là chuyện dễ. Ở buôn Pai Ar, một số chị em đã bắt đầu từ chính những nhu cầu trong cuộc sống hằng ngày để tìm thêm việc làm, tăng thu nhập mà vẫn có thể chăm lo gia đình.
 |
| Chị Hoàng Thị Thu Thùy (áo xanh) bên quán tạp hóa của gia đình. |
Chị Hoàng Thị Thu Thùy, dân tộc Nùng là một trường hợp như vậy. Thấy bà con trong buôn có nhu cầu mua những mặt hàng thiết yếu nhưng phải đi xa, được gia đình ủng hộ và cán bộ Hội Phụ nữ buôn, xã tư vấn, chị mạnh dạn mở một cửa hàng tạp hóa nhỏ ngay tại nhà.
Ban đầu, chị chỉ nhập những mặt hàng quen thuộc, phù hợp nhu cầu của người dân trong buôn rồi từng bước bổ sung thêm sản phẩm. Cửa hàng không lớn nhưng giúp chị có thêm thu nhập mà vẫn có thể tranh thủ làm nương rẫy, chăm con và lo việc nhà. Từ một người chủ yếu quen với sản xuất nông nghiệp, chị dần học cách tính toán vốn, lựa chọn mặt hàng, cân đối chi tiêu và giữ khách.
“Hơn 3 năm nay, công việc chủ yếu của tôi là buôn bán các mặt hàng sinh hoạt phục vụ bà con trong buôn. Bên cạnh đó, hằng ngày tôi cũng nấu rượu ngô, làm đậu phụ để kiếm thêm thu nhập; đến mùa vẫn phụ bố mẹ và chồng đi thu hoạch nông sản. Công việc dù bận rộn nhưng làm ngay tại nhà nên vẫn có thể tranh thủ chăm con nhỏ, cơm nước cho cả nhà”, chị Thùy chia sẻ.
Những thay đổi trong cách làm kinh tế đang xuất hiện ngày càng nhiều ở phụ nữ trong buôn. Người có đất tìm cách nâng hiệu quả sản xuất; người ít đất kết hợp chăn nuôi, buôn bán nhỏ hoặc học thêm nghề phù hợp. Chị em cũng chủ động trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và mạnh dạn thử những hướng làm ăn mới.
 |
| Ngoài buôn bán, chị Hoàng Thị Thu Thùy, buôn Pai Ar, làm thêm đậu khuôn để có thêm thu nhập. |
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Đắk Phơi H Binh Liêng cho biết, để khuyến khích những thay đổi ấy, Hội LHPN xã Đắk Phơi đã gặp gỡ từng chi hội để tuyên truyền, nhân rộng những mô hình hay, cách làm phù hợp. Chị em được vận động chủ động phát triển kinh tế, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, sử dụng hiệu quả đất đai, đồng thời từng bước thay đổi những tập quán không còn phù hợp.
Từ những thay đổi bắt đầu trong mỗi gia đình, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số ở Đắk Phơi đang có thêm cách làm để tạo thu nhập và chăm lo cuộc sống. Khi biết tận dụng đất đai, thời gian và những điều kiện sẵn có, chị em không chỉ có thêm sinh kế mà còn từng bước tự tin hơn trong việc quyết định hướng phát triển kinh tế của gia đình.
Hoàng Hồng
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử