Trong chiến lược phát triển hệ thống y tế giai đoạn mới, mục tiêu khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc nâng cao năng lực y tế cơ sở, đặc biệt là hệ thống trạm y tế cấp xã, được xem là nền tảng quan trọng.
Đầu mối quản lý sức khỏe cộng đồng
Theo Sở Y tế, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ 102 trạm y tế và 177 điểm y tế đã được chuyển giao về UBND cấp xã quản lý, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tổ chức hệ thống y tế cơ sở.
Nếu trước đây trạm y tế chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ y tế dự phòng, tiêm chủng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em và khám chữa bệnh thông thường thì nay vai trò đã được mở rộng hơn. Trạm y tế không chỉ là nơi tiếp nhận, khám chữa bệnh ban đầu mà còn là đầu mối quản lý sức khỏe cộng đồng, triển khai các chương trình phòng chống dịch bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và thực hiện các nhiệm vụ an sinh xã hội tại địa phương.
 |
| Đoàn công tác của Bộ Y tế kiểm tra công tác khám, chữa bệnh, bao gồm việc quản lý, cung ứng thuốc và trang thiết bị y tế tại Trạm Y tế xã Cư Prao. |
Hiện 100% trạm y tế duy trì cung ứng dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Đáng chú ý, 100 trong tổng số 102 trạm y tế đã có bác sĩ công tác, đạt tỷ lệ hơn 98%; bình quân mỗi trạm có khoảng 2,5 bác sĩ. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Bên cạnh đó, mạng lưới y tế thôn, buôn tiếp tục được duy trì với 2.668 nhân viên y tế thôn, buôn, cô đỡ thôn, buôn và gần 3.500 cộng tác viên dân số. Đây là lực lượng đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận người dân tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; góp phần đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với cộng đồng.
Vẫn còn nhiều bất cập
Mặc dù mạng lưới y tế cơ sở của tỉnh đã từng bước được củng cố, bảo đảm duy trì các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, song thực tế vẫn còn nhiều bất cập cần sớm giải quyết.
Dù tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ đạt cao, nhưng số lượng và cơ cấu nhân lực vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều trạm thiếu bác sĩ, kỹ thuật viên xét nghiệm, phục hồi chức năng, công nghệ thông tin, kế toán và nhân viên hành chính. Trong khi đó, khối lượng công việc gia tăng với các nhiệm vụ phòng chống dịch bệnh, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe người dân theo vòng đời và triển khai chuyển đổi số y tế.
Cơ sở vật chất và trang thiết bị cũng là vấn đề cần được quan tâm. Nhiều trạm y tế đã xuống cấp, chưa được đầu tư đồng bộ sau khi chuyển giao. Hệ thống bảo quản vắc xin, sinh phẩm tại nhiều nơi chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật. Bên cạnh đó, việc kiện toàn tổ chức bộ máy vẫn còn những khoảng trống. Nhiều trạm y tế chưa hoàn thiện cơ cấu tổ chức, chưa bổ nhiệm được giám đốc hoặc thiếu các vị trí chuyên môn cần thiết.
 |
| Người dân xã Ea Ning kiểm tra sức khỏe định kỳ tại Trạm Y tế xã. |
Theo bác sĩ Y Nơm Niê, phụ trách Trạm Y tế xã Cư Prao, để nâng cao hiệu quả hoạt động y tế cơ sở, cần xem xét nâng mức phụ cấp trực cho cán bộ y tế tuyến xã, quan tâm bổ sung bác sĩ còn thiếu, hỗ trợ nhà ở, đào tạo chuyên môn, tăng cường luân phiên cán bộ tuyến trên về hỗ trợ cơ sở. Cùng với đó, đầu tư xây dựng trạm y tế, nhà công vụ và các hạng mục chức năng nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Trước những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn hoạt động của y tế cơ sở, ngành y tế tỉnh đã xây dựng nhiều giải pháp nhằm củng cố năng lực hệ thống trạm y tế xã trong thời gian tới. Giám đốc Sở Y tế Nay Phi La cho biết, ngành sẽ tiếp tục luân chuyển bác sĩ về cơ sở, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực cho trạm y tế; triển khai các chương trình bồi dưỡng về y học gia đình, cấp cứu ban đầu, chuyển đổi số, khám chữa bệnh từ xa và thanh toán bảo hiểm y tế.
Quan trọng hơn, mô hình trạm y tế trong tương lai sẽ không chỉ dừng lại ở chức năng khám chữa bệnh đơn thuần mà trở thành nơi quản lý sức khỏe toàn diện cho mỗi người dân. Mỗi người dân sẽ có hồ sơ sức khỏe điện tử, được khám định kỳ, theo dõi các yếu tố nguy cơ và được tư vấn chăm sóc sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Hồng Chuyên
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
