Nhằm giải bài toán về nguồn giống, kiểm soát môi trường và nâng cao giá trị sản phẩm, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Đắk Lắk (Sở KH-CN) vừa tổ chức sự kiện kết nối cung – cầu công nghệ với chuyên đề “Công nghệ nuôi cá chình bông theo hướng bền vững”. Sự kiện này đã mang đến nhiều giải pháp đột phá, tạo động lực mới cho nghề nuôi cá chình tại địa phương.
Nâng tầm giá trị từ chỉ dẫn địa lý
Cá chình bông là đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao, tiềm năng tiêu thụ lớn. Được đưa vào nuôi từ những năm 2000 tại một số tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, sau đó nghề nuôi cá chình bông thương phẩm nhanh chóng mở rộng ra nhiều địa phương trên cả nước.
Tại khu vực phía Đông Đắk Lắk, lợi thế điều kiện tự nhiên cùng nguồn nước phong phú là dư địa lý tưởng để phát triển loại thủy sản đắt giá này. Đặc biệt, việc sản phẩm cá chình bông của tỉnh được cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Cá chình bông Phú Yên” được xem là “đòn bẩy” quan trọng giúp gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, quy mô nuôi cá chình bông trên địa bàn tỉnh hiện vẫn còn nhỏ lẻ, tự phát, chưa hình thành chuỗi sản xuất hàng hóa chủ lực. Người nuôi đối mặt với nhiều rủi ro như: Chất lượng giống chưa được kiểm soát, môi trường nước dễ ô nhiễm, chi phí thức ăn cao, dịch bệnh diễn biến phức tạp và liên kết tiêu thụ thiếu bền vững.
Ông Nguyễn Văn Phú, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Thủy sản Phú Yên, cho biết: “Thị trường tiêu thụ cá chình bông hiện rất rộng mở, nhất là phân khúc nhà hàng cao cấp và xuất khẩu. Điều doanh nghiệp cần nhất lúc này là sản lượng ổn định, chất lượng đồng đều và có truy xuất nguồn gốc. Việc kết hợp giữa chỉ dẫn địa lý với quy trình nuôi an toàn, công nghệ cao sẽ là cơ sở vững chắc để doanh nghiệp ký kết hợp đồng bao tiêu lâu dài với người dân”.
 |
| Mô hình nuôi cá chình thương phẩm ứng dụng công nghệ do Công ty TNHH Nuôi trồng Thủy sản Vạn Xuân triển khai. Ảnh: Công ty Vạn Xuân |
Giải bài toán nguồn giống và công nghệ nuôi
Tại sự kiện, các nhà khoa học và cơ quan chuyên môn đã giới thiệu nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm gỡ khó cho người nuôi. Nổi bật là mô hình ứng dụng công nghệ tuần hoàn (RAS) trong sản xuất giống và nuôi thương phẩm do Th.S Lê Ngọc Hạnh (Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam) chia sẻ.
Th.S Lê Ngọc Hạnh phân tích: “Công nghệ RAS giúp kiểm soát triệt để các yếu tố môi trường, tái sử dụng nguồn nước, hạn chế tối đa rủi ro mầm bệnh xâm nhập từ bên ngoài và tiết kiệm chi phí vận hành về lâu dài. Đây chính là “chìa khóa” khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi”.
Chia sẻ quy trình nuôi thương phẩm chuẩn hóa, Th.S Ngô Minh Khang (Công ty TNHH Nuôi trồng Thủy sản Vạn Xuân, Khánh Hòa) nhấn mạnh: “Giống quyết định tới 50% thắng lợi của vụ nuôi. Khi áp dụng quy trình kiểm soát tỷ lệ sống, chế độ dinh dưỡng và phòng bệnh chủ động bằng sinh học, người nuôi hoàn toàn có thể tối ưu chi phí đầu vào và nâng cao chất lượng thịt cá”.
Từ góc độ hộ nuôi, ông Nguyễn Đăng Huỳnh (phường Bình Kiến) cho biết: “Trước đây bà con nuôi chủ yếu theo kinh nghiệm, hao hụt giống nhiều và rất lo ngại nguồn nước ô nhiễm. Được tiếp cận hệ thống lọc tuần hoàn RAS và quy trình chọn giống chuẩn hóa, chúng tôi thấy mở ra hướng đi rất rõ ràng. Bà con rất mong được hỗ trợ vốn đầu tư ban đầu và được đồng hành chuyển giao kỹ thuật trực tiếp tại ao nuôi”.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức lại sản xuất, ông Lê Quang Hiệp, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk, khẳng định: Nuôi cá chình bông mang lại giá trị cao nhưng làm nhỏ lẻ sẽ dễ bị ép giá hoặc thất bại do dịch bệnh. Việc hình thành các hợp tác xã chuyên canh, ứng dụng công nghệ chuẩn hóa và liên kết chuỗi là con đường duy nhất để đưa cá chình bông Đắk Lắk trở thành sản phẩm hàng hóa chủ lực có sức cạnh tranh cao trên thị trường.
Có thể nói, sự kiện kết nối cung – cầu công nghệ lần này không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ tri thức khoa học, mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực giữa đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp cung ứng và người sản xuất. Đây là bước quan trọng giúp các địa phương từng bước hình thành các vùng nuôi cá chình bông tập trung ứng dụng công nghệ cao, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.
Văn Tài
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
