Hiểm họa khôn lường từ súng tự chế

Thời gian qua, những bi kịch đã xảy ra trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên quan đến súng tự chế không chỉ để lại hậu quả nặng nề cho các gia đình và xã hội, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết phải quản lý chặt chẽ, ngăn chặn triệt để tình trạng chế tạo, tàng trữ, mua bán và sử dụng trái phép các loại súng tự chế.

Một buổi sáng ở xã Phú Xuân cách đây vài năm, Đinh Văn Bảy (SN 1995) cùng mẹ và chị dâu là H.T.T. sang nhà ông nội mượn cuốc đi làm rẫy.

Trong lúc chờ đợi, Bảy nhìn thấy một khẩu súng tự chế đặt ở hiên nhà. Nghĩ rằng súng không có đạn, người thanh niên vô tư cầm lên ngắm vào chị dâu rồi bóp cò.

Tiếng nổ vang lên trong tích tắc. Viên đạn xuyên trúng vùng mặt khiến chị H.T.T. tử vong tại chỗ. Chỉ một hành động thiếu hiểu biết và chủ quan đã cướp đi sinh mạng của người thân.

Các loại vũ khí, vật liệu nổ được Công an tỉnh thu hồi, xử lý.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Rạng sáng 21/5/2023, tại xã Quảng Phú, người dân phát hiện thi thể một người đàn ông bên đường. Điều tra của cơ quan Công an xác định, do nghi ngờ vợ có quan hệ tình cảm với anh H. cùng địa phương, Hoàng Ngọc Nhân (SN 1985, trú xã Quảng Phú) mang khẩu súng tự chế đi “nói chuyện”.

Khi gặp anh H. đang dừng xe bên đường, Nhân dùng súng bắn khiến nạn nhân gục xuống tử vong.

Những vụ việc trên cho thấy, dù xuất phát từ sự bất cẩn, thói quen cất giữ súng trong nhà hay mâu thuẫn bộc phát, súng tự chế đều có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tại nhiều vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, vẫn còn không ít người giữ thói quen cất súng tự chế trong nhà để săn bắn, bảo vệ mùa màng hoặc xua đuổi thú rừng mà chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm cũng như trách nhiệm pháp lý khi tàng trữ.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây chết người, việc cất giữ và sử dụng súng tự chế còn tiếp tay cho tình trạng săn bắn động vật hoang dã trái phép. Đầu tháng 5/2025, sau nhiều ngày mật phục tại khu vực rừng thuộc xã Ea Tam, lực lượng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Đắk Lắk đã bắt quả tang hai nhóm với 7 đối tượng mang theo 4 khẩu súng cùng 560 viên đạn chuẩn bị vào rừng săn bắn. Nhiều đối tượng sau đó đã bị xử lý hình sự.

Đáng lo ngại hơn, sự phát triển của không gian mạng đang khiến việc chế tạo súng tự chế trở nên dễ dàng hơn trước. Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội hoặc các nền tảng mua bán trực tuyến, người có nhu cầu có thể đặt mua linh kiện, học cách lắp ráp và hoàn thiện một khẩu súng ngay tại nhà. 

Theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, súng nén hơi, súng nén khí và đạn sử dụng cho các loại súng này đều được xác định là vũ khí quân dụng. Người chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển hoặc sử dụng trái phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt từ 1 năm đến 20 năm tù, thậm chí tù chung thân tùy tính chất, mức độ vi phạm.

Thông tin từ Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, từ đầu năm 2025 đến nay, đơn vị đã khởi tố, điều tra 30 vụ với 43 bị can liên quan đến chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép súng nén hơi, súng nén khí và đạn; riêng 6 tháng đầu năm 2026 đã khởi tố 13 vụ với 14 bị can. Phần lớn các trường hợp đều xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế.

Lê Thành