Gieo những hạt giống về sự tử tế

Đoạn trích “Đất dạy tôi làm người tử tế” của Bùi Nguyên Lượng được chọn làm ngữ liệu đưa vào đề thi Ngữ văn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 – 2027 của tỉnh Đắk Lắk thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Những năm gần đây, bên cạnh vô số câu chuyện, nghĩa cử cao đẹp được lan tỏa trong cộng đồng, dư luận cũng không ít lần băn khoăn trước những hành vi thiếu trách nhiệm, những phát ngôn gây tổn thương hay sự thờ ơ trước khó khăn của người khác. Giữa bối cảnh xã hội đang đối mặt với không ít biểu hiện của lối sống thực dụng, sự vô cảm và những ứng xử lệch chuẩn trên không gian mạng, việc đặt vấn đề làm người tử tế vào một kỳ thi quan trọng không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn là một lời nhắc nhở đáng suy ngẫm.

Học từ đất, mỗi người sẽ hiểu rằng gieo hạt giống về sự tử tế là điều đáng quý trong cuộc sống. (Ảnh Internet minh họa)

Đất không chỉ là nơi nuôi dưỡng sự sống mà còn là một “người thầy” lớn của con người. Bài học về sự kiên nhẫn như một hạt giống không thể nảy mầm chỉ sau một ngày mà phải trải qua nắng mưa, giông gió. Quy luật ấy cũng chính là quy luật của sự trưởng thành. Không có thành công nào đến từ sự nóng vội, cũng không có phẩm chất tốt đẹp nào được hình thành trong chốc lát. Trong thời đại mà nhiều người muốn đạt kết quả nhanh chóng, muốn nổi bật tức thì, bài học về sự kiên trì càng trở nên đáng suy ngẫm hơn bao giờ hết. Chỉ những ai biết bền bỉ vượt qua thử thách mới có thể chạm tới những giá trị bền vững.

Đất còn dạy con người biết âm thầm cống hiến. Không phô trương, không đòi hỏi ghi nhận, đất vẫn lặng lẽ nuôi dưỡng sự sống. Hình ảnh ấy gợi nhớ đến những người lao động bình dị, những người ngày ngày cống hiến cho gia đình và xã hội. Giá trị của con người không chỉ khẳng định bởi lời tự ca ngợi mà ở những điều tốt đẹp họ mang lại cho cộng đồng.

Đặc biệt, bài học về lòng bao dung và sự tôn trọng khác biệt mang ý nghĩa thời sự sâu sắc. Trong thời đại mạng xã hội, khi việc phán xét đôi khi diễn ra quá dễ dàng, sự tử tế bắt đầu từ khả năng lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng người khác. Một xã hội văn minh không phải là nơi mọi người giống nhau, mà là nơi mọi người biết chấp nhận những khác biệt chính đáng.

Thực tế, những hành động tử tế đôi khi chỉ bắt đầu từ một lời động viên đúng lúc, một sự sẻ chia chân thành, một việc làm có ích cho cộng đồng. Nhưng chính những điều nhỏ bé ấy lại góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Sự tử tế như hạt giống được gieo vào lòng người, khi được nuôi dưỡng bằng yêu thương và trách nhiệm sẽ lan tỏa thành những giá trị tốt đẹp cho xã hội.

Tuy nhiên, sự tử tế không đồng nghĩa với nhu nhược. “Tôi học đất biết ngẩng đầu mà sống/ Không đớn hèn, và phải thật quang minh”. Đây chính là điểm gặp gỡ giữa vẻ đẹp tâm hồn và bản lĩnh nhân cách. Người tử tế phải biết sống yêu thương, trung thực, giữ lòng tự trọng và dám bảo vệ điều đúng đắn. Đó không chỉ là bài học dành cho riêng một thế hệ mà là giá trị cần được gìn giữ trong mọi thời đại.

Triết lý nhân sinh sâu sắc về cách làm người vì thế được gửi gắm rằng tri thức có thể giúp con người đi xa nhưng nhân cách mới quyết định họ được xã hội tin yêu và ghi nhận đến đâu.

Học từ đất, mỗi chúng ta sẽ hiểu rằng điều đáng quý nhất là biết gieo những hạt giống thiện lành cho cộng đồng từ những việc làm giản dị.

Minh Khuê