Ngày cầm trên tay chiếc điện thoại thông minh được hỗ trợ, nhiều nông dân ở xã Krông Nô chưa từng nghĩ rằng thiết bị nhỏ bé ấy rồi sẽ trở thành người bạn đồng hành trong mỗi vụ mùa.
Mùa vụ năm nay, vườn sầu riêng gần 2 ha của gia đình ông Nông Văn Dìm ở buôn Lách Dơng phủ kín màu xanh của những tán cây khỏe mạnh. Khác với trước đây, mỗi lần tưới nước ông phải kéo từng đường ống khắp khu vườn, giờ đây chỉ với vài thao tác trên điện thoại thông minh, hệ thống tưới tự động được kích hoạt. Cùng với đó, ông dễ dàng cập nhật nhật ký sản xuất, theo dõi từng công đoạn chăm sóc và lưu trữ toàn bộ thông tin của vườn cây.
“Trước kia, mọi công việc đều được tôi ghi nhớ bằng kinh nghiệm hoặc vài dòng trong cuốn sổ tay, nên không tránh khỏi thiếu sót. Từ khi tham gia Dự án “Thí điểm sản xuất sầu riêng ứng dụng công nghệ thông minh và kết hợp xây dựng mô hình vườn mẫu sầu riêng gắn với du lịch trải nghiệm nông nghiệp ở xã Krông Nô”, tôi được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, làm quen với phần mềm quản lý sản xuất và quy trình số hóa dữ liệu. Điều khiến tôi tâm đắc nhất không phải là những thiết bị hiện đại, mà là cách làm nông ngày càng khoa học hơn”, ông Dìm chia sẻ.
 |
| Chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất của người trồng sầu riêng ở Krông Nô. |
Không riêng ông Dìm, bà Lương Thị Đẹp ở cùng buôn Lách Dơng cũng từng rất e ngại khi lần đầu tiếp cận công nghệ.
Trên chiếc điện thoại thông minh, bà cẩn thận nhập từng thông tin chăm sóc vườn sầu riêng lên ứng dụng. Công việc tưởng chừng xa lạ với người phụ nữ quanh năm gắn bó với nương rẫy nay đã trở thành thói quen sau nhiều buổi được cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn.
“Lúc mới học tôi lo lắm vì không biết dùng điện thoại. Cán bộ cầm tay chỉ từng bước, hướng dẫn đi hướng dẫn lại nhiều lần nên giờ tôi làm được rồi. Con cháu trong nhà cũng vui vì thấy bố mẹ biết sử dụng điện thoại để phục vụ sản xuất”, bà Đẹp bộc bạch.
Đằng sau sự thay đổi ấy là quá trình đồng hành bền bỉ của Dự án “Thí điểm sản xuất sầu riêng ứng dụng công nghệ thông minh và kết hợp xây dựng mô hình vườn mẫu sầu riêng gắn với du lịch trải nghiệm nông nghiệp ở xã Krông Nô”, được triển khai từ nguồn viện trợ không hoàn lại của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF SGP) và Hội Nông dân tỉnh.
Thông qua dự án, hàng trăm hộ nông dân được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị nông sản. Đáng chú ý, phần lớn đối tượng hưởng lợi là đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ – những nhóm vốn còn nhiều hạn chế trong tiếp cận công nghệ.
 |
| Nông hộ chia sẻ cách sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật nhật ký điện tử trong quản lý vườn sầu riêng. |
Theo bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Điều phối viên quốc gia Chương trình UNDP/GEF SGP, mục tiêu lớn nhất của dự án không đơn thuần là hỗ trợ thiết bị hay phần mềm, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
“Khi người nông dân biết ghi chép đầy đủ, quản lý quy trình sản xuất một cách khoa học và minh bạch nguồn gốc sản phẩm thì giá trị nông sản sẽ được nâng lên, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, bà Huyền cho biết.
Để người dân dễ tiếp cận, các lớp tập huấn được tổ chức theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn trực tiếp ngay tại vườn. Những thuật ngữ công nghệ khô khan được chuyển thành những hướng dẫn gần gũi với công việc thường ngày. Mỗi khi người dân gặp khó khăn trong quá trình sử dụng phần mềm hay cập nhật dữ liệu, cán bộ kỹ thuật lại đến tận nơi để hỗ trợ.
Chính sự đồng hành kiên trì ấy đã từng bước xóa đi tâm lý e ngại công nghệ của nhiều hộ dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ những người chỉ quen chăm cây bằng kinh nghiệm, họ nay đã biết tạo nhật ký điện tử, lưu trữ dữ liệu sản xuất, quản lý quy trình chăm sóc và từng bước tiếp cận phương thức canh tác hiện đại.
Ở Krông Nô hôm nay, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời. Nó hiện hữu trong từng thao tác giản dị của người nông dân: mở điện thoại sau mỗi lần bón phân để cập nhật dữ liệu; quét mã QR để truy xuất nguồn gốc trái sầu riêng; lưu lại toàn bộ hành trình sinh trưởng của cây trồng chỉ bằng vài cú chạm trên màn hình.
Khi kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với đất đai được kết nối với dữ liệu và công nghệ, mỗi trái sầu riêng không chỉ mang hương vị của vùng đất Krông Nô mà còn mang theo câu chuyện về một nền nông nghiệp đang chuyển mình.
Những thay đổi ấy diễn ra từng ngày, lặng lẽ như cách người nông dân chăm sóc từng gốc cây. Và chính từ những thao tác tưởng chừng rất nhỏ ấy, những “hạt giống số” đang được gieo xuống trên vùng đất Krông Nô, hứa hẹn nảy mầm thành những mùa quả ngọt, mở ra cơ hội phát triển bền vững, nâng cao thu nhập và từng bước thu hẹp khoảng cách số cho đồng bào dân tộc thiểu số trên hành trình xây dựng nền nông nghiệp hiện đại.
Vân Anh – Trọng Truyển
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
