Những năm qua, các cơ sở giáo dục đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong quá trình dạy và học, góp phần thúc đẩy đổi mới giáo dục từ cơ sở theo hướng gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo môi trường mở để học sinh phát triển năng lực tự học một cách khoa học, an toàn.
Vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức vào trung tuần tháng 3 vừa qua, ngành giáo dục tỉnh Đắk Lắk ghi dấu ấn đậm nét với thành tích 5/6 dự án đoạt giải (1 giải Nhì, 1 giải Ba và 3 giải Tư) trong tổng số 242 dự án đến từ 34 tỉnh, thành phố. Thành tích này cho thấy sự trưởng thành rõ nét của học sinh Đắk Lắk trong quá trình phát triển tư duy nghiên cứu khoa học và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Là một trong những vựa sầu riêng lớn của cả nước, sản phẩm sầu riêng mang lại nguồn thu lớn cho nông dân Đắk Lắk. Tuy nhiên, lượng rác thải từ vỏ sầu riêng cũng rất lớn, khó xử lý. Xuất phát từ thực tế đó, em Nguyễn Xuân Thái (lớp 10) và em Nguyễn Đình Bảo Trân (lớp 11), Trường Tiểu học, THCS và THPT Hoàng Việt (phường Tân An) đã nghiên cứu dự án “Thiết kế và chế tạo vật liệu sinh học giả da dựa trên hemicellulose và cellulose nanofiber từ vỏ sầu riêng”. Dự án này đã đoạt giải Nhì tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia.
 |
| Nguyễn Xuân Thái và Nguyễn Đình Bảo Trân, học sinh Trường Tiểu học, THCS và THPT Hoàng Việt trao đổi cách cải tiến sản phẩm từ dự án “Thiết kế và chế tạo vật liệu sinh học giả da dựa trên hemicellulose và cellulose nanofiber từ vỏ sầu riêng”. |
Nguyễn Đình Bảo Trân chia sẻ: Dự án đã tận dụng vỏ sầu riêng để tách chiết hemicellulose và cellulose nanofiber (các thành phần có nguồn gốc từ thực vật) nhằm tạo ra vật liệu sinh học giả da để chế tạo ra những đồ dùng hữu dụng như: túi xách, ví… Sản phẩm không chỉ thân thiện với môi trường mà còn mở ra hướng đi mới trong sản xuất vật liệu sinh học, có khả năng thay thế một phần vật liệu giả da truyền thống.
|
“Sở GD-ĐT sẽ tham mưu UBND tỉnh xây dựng Đề án dạy học STEM trên địa bàn toàn tỉnh với tầm nhìn dài hạn. Đây sẽ là căn cứ để ngành tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và kết nối với các trường đại học, doanh nghiệp tiếp tục triển khai những hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong trường phổ thông”. Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Võ Thị Minh Duyên
|
Một dự án nghiên cứu khoa học khác là “Techno TraffiX – Ứng dụng trí tuệ nhân tạo điều phối hệ thống giao thông xanh thông minh, an toàn và bền vững” của Nguyễn Khải Huyền (lớp 11) và Phan Bảo Luân (lớp 12), Trường THPT Lê Hồng Phong (xã Tây Hòa) đoạt giải Tư tại cuộc thi, bởi tính ứng dụng thực tế cao.
Theo Nguyễn Khải Huyền, dự án Techno TraffiX được thực hiện nhằm hình thành một hệ thống giao thông thông minh, góp phần giảm ùn tắc, nâng cao an toàn và hướng tới phát triển bền vững. Dự án đã tập trung vào việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp với các hệ thống nhúng để thu thập, phân tích dữ liệu và điều phối giao thông theo thời gian thực. Trên cơ sở đó, hệ thống có thể đưa ra các phương án điều tiết phù hợp với từng tình huống cụ thể, giúp tối ưu hóa lưu lượng phương tiện tham gia giao thông và hạn chế xung đột giao thông.
Phát triển năng lực, sở trường của học sinh
Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong trường học đã thực sự đem đến môi trường học tập khoa học, giúp học sinh từng bước trưởng thành hơn trong môi trường học đường. Hiệu trưởng Trường THPT Lê Hồng Phong Trần Thị Lệ Thủy cho rằng, thông qua việc thực hiện các dự án nghiên cứu khoa học, học sinh rèn luyện được nhiều kỹ năng phát triển bản thân và thích ứng với thực tiễn như: làm việc nhóm, tư duy độc lập, tự học…
 |
| Dự án “Techno TraffiX – Ứng dụng trí tuệ nhân tạo điều phối hệ thống giao thông xanh thông minh, an toàn và bền vững” của Nguyễn Khải Huyền và Phan Bảo Luân, Trường THPT Lê Hồng Phong. Ảnh: T. Thanh |
Bà Võ Thị Minh Duyên, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT cho biết, ngay từ đầu năm học 2025 – 2026, Sở GD-ĐT đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục đẩy mạnh giáo dục STEM/STEAM; duy trì phong trào nghiên cứu khoa học trong học sinh; đa dạng hóa hoạt động trải nghiệm sáng tạo… Thành tích đạt được tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 là minh chứng cho định hướng đổi mới giáo dục, chuyển từ dạy học theo hướng truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực học sinh, khuyến khích tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Những dự án đạt giải tại cuộc thi cấp quốc gia đã trở thành nguồn cảm hứng, động lực góp phần lan tỏa phong trào nghiên cứu khoa học trong trường học; thúc đẩy giáo viên đổi mới, nâng cao năng lực hướng dẫn, tiếp cận các phương pháp nghiên cứu hiện đại để góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Thanh Hường
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
