Chương trình giáo dục mầm non (GDMN) mới sẽ được thí điểm tại một số cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh trong năm học 2026 – 2027. Chung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk đã có cuộc trao đổi với ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT.
♦ Thưa ông! Chương trình GDMN thí điểm có những thay đổi căn bản nào so với chương trình hiện hành? Trẻ em sẽ được hưởng lợi gì từ những thay đổi này?
Chương trình GDMN thí điểm không thay đổi hoàn toàn nền tảng của chương trình hiện hành mà kế thừa những quan điểm đã được thực hiện hiệu quả, như: lấy trẻ làm trung tâm, học thông qua chơi và phát triển toàn diện.
 |
| Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk. |
Điểm mới là những quan điểm này được phát triển rõ hơn theo hướng coi trọng phẩm chất, năng lực, quyền trẻ em, công bằng, hòa nhập và cá nhân hóa; tăng quyền chủ động chuyên môn cho giáo viên và nhà trường trong tổ chức các hoạt động giáo dục.
Một thay đổi đáng chú ý là chương trình “yêu cầu cần đạt” được đặt trước nội dung. Điều này thể hiện sự thay đổi trong cách thiết kế chương trình: trước hết xác định trẻ cần đạt được gì, sau đó giáo viên lựa chọn nội dung, thiết kế môi trường và tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp.
Cách tiếp cận này giúp hoạt động giáo dục linh hoạt hơn, không đặt tất cả trẻ vào cùng một khuôn mẫu mà chú trọng sự phát triển và tiến bộ của từng trẻ.
Với trẻ, điều đó đồng nghĩa các em có nhiều cơ hội hơn để học thông qua chơi, trải nghiệm, giao tiếp và khám phá; được tôn trọng sự khác biệt, từng bước hình thành những năng lực nền tảng, như: tự tin, tự lập, giao tiếp và hợp tác.
Đối với trẻ người dân tộc thiểu số, chương trình tạo điều kiện để trẻ hòa nhập với môi trường giáo dục, tôn trọng tiếng mẹ đẻ và phát huy bản sắc văn hóa.
Chương trình GDMN đặt ra yêu cầu đổi mới cách quản trị và tổ chức hoạt động giáo dục. Nhà trường cần tạo điều kiện để giáo viên chủ động thiết kế môi trường, tổ chức trải nghiệm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển của từng trẻ.
Tuy nhiên, trao quyền chủ động phải đi cùng các điều kiện bảo đảm. Đây cũng là một trong những nội dung được ngành GD&ĐT quan tâm trong quá trình thực hiện thí điểm.
♦ Đắk Lắk sẽ triển khai chương trình như thế nào để vừa bảo đảm hiệu quả, vừa không tạo thêm áp lực cho trẻ và giáo viên?
Năm học 2026 – 2027, Đắk Lắk sẽ thí điểm Chương trình GDMN mới tại 15 trường. Vùng thuận lợi có 11 trường mầm non: Thắng Lợi (phường Buôn Ma Thuột); Hoa Pơ Lang (phường Ea Kao); Ea Tu (phường Tân An); Tân Lập (phường Tân Lập); Hoa Việt Nguyên (phường Thành Nhất); 10/3 (xã Quảng Phú); Hoa Cúc (xã Krông Ana); Tân Phúc Châu (xã Sơn Hòa); Sơn Ca, Hoàng Anh (phường Tuy Hòa); Hòa Kiến (phường Bình Kiến). Vùng khó khăn có 4 trường mầm non: Sơn Ca (xã Ea Nuôl), Liên Sơn (xã Liên Sơn Lắk), Hoa Mai (xã Sông Hinh), M’Drắk (xã M’Drắk).
Trong quá trình thí điểm, những vấn đề phát sinh từ cơ sở sẽ được ghi nhận, đánh giá để có hướng điều chỉnh, hoàn thiện.
 |
| Giáo viên tham gia lớp tập huấn thực hiện Chương trình giáo dục mầm non thí điểm do Sở GD&ĐT tổ chức. |
Đối với trẻ dân tộc thiểu số, việc tạo môi trường phát triển tiếng Việt tự nhiên là một nội dung được quan tâm, nhưng đi cùng với đó là tôn trọng tiếng mẹ đẻ và bản sắc văn hóa của trẻ. Cách tiếp cận này phù hợp với đặc điểm của Đắk Lắk, nơi có nhiều trẻ em dân tộc thiểu số ở các địa bàn khác nhau.
Đối với đội ngũ giáo viên, ngành Giáo dục định hướng giảm áp lực hành chính, tăng cường bồi dưỡng theo hướng thực hành và hỗ trợ trực tiếp tại lớp học; phát huy vai trò của cán bộ quản lý và giáo viên có kinh nghiệm để chia sẻ cách làm, học liệu…
Chúng tôi xác định: thí điểm là quá trình vừa triển khai vừa hoàn thiện. Các trường học cần chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện; phản ánh trung thực những thuận lợi, khó khăn và kiến nghị từ thực tế để xây dựng chương trình hoàn thiện hơn.
♦ Ngành Giáo dục gửi thông điệp gì đến phụ huynh để cùng đồng hành trong quá trình giáo dục trẻ?
Phụ huynh cần hiểu là: chương trình GDMN thí điểm không yêu cầu trẻ học trước chương trình tiểu học. Trẻ vẫn được giáo dục thông qua chơi, trải nghiệm và các hoạt động phù hợp với độ tuổi, hướng đến sự phát triển toàn diện.
 |
| Chương trình giáo dục mầm non thí điểm tiếp tục kế thừa quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, học thông qua chơi và phát triển toàn diện. Trong ảnh: Tiết học STEM của học sinh Trường Mầm non Ea Tu (phường Tân An). |
Gia đình là một thành tố quan trọng trong giáo dục trẻ mầm non. Phụ huynh nên phối hợp thường xuyên với giáo viên, chia sẻ những thông tin về sức khỏe, tâm lý, thói quen sinh hoạt và những thay đổi của trẻ ở nhà để giáo viên có thêm cơ sở tổ chức hoạt động phù hợp.
Ở chiều ngược lại, nhà trường cần hướng dẫn phụ huynh cách đồng hành với trẻ tại gia đình, nhất là tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp, vui chơi, tự phục vụ và khám phá thay vì tạo áp lực học tập.
Phụ huynh nên xây dựng môi trường gia đình an toàn, giàu tương tác; khuyến khích trẻ tự lập, tự tin, mạnh dạn đặt câu hỏi và khám phá thế giới xung quanh. Khi gia đình và nhà trường cùng thống nhất cách chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục, trẻ sẽ có điều kiện phát triển hài hòa về thể chất, ngôn ngữ, cảm xúc và kỹ năng xã hội.
Mục tiêu cuối cùng là giúp trẻ có nền tảng về thể chất, ngôn ngữ, cảm xúc, kỹ năng xã hội và sự tự tin để bước vào lớp Một với tâm thế sẵn sàng.
♦ Xin cảm ơn ông!
Thanh Hường (thực hiện)
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
