Bóc gỡ đường dây “thay áo” cho phân bón giá rẻ

Từ những bao phân mang nhãn xuất xứ Bỉ có giá thấp bất thường, lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk đã lần theo đường đi của hàng hóa, bóc gỡ đường dây “thay áo” cho phân bón giá rẻ để đưa ra thị trường với số lượng lớn.

Bất thường từ những bao phân giá rẻ

Hơn một năm trước, trong quá trình rà soát thị trường, cán bộ Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh chú ý đến một số dòng phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ được tiêu thụ với số lượng lớn. Thời điểm đó, loại phân nhập khẩu từ Bỉ được lực lượng chức năng đối chiếu có giá trên 10.000 đồng/kg nhưng trên thị trường lại có sản phẩm cũng mang xuất xứ Bỉ chỉ bán khoảng 8.500 – 9.000 đồng/kg.

Nhận thấy dấu hiệu bất thường, các trinh sát tiếp tục tiếp cận sản phẩm, lấy mẫu kiểm tra và phát hiện thêm nhiều điểm nghi vấn. Phòng Cảnh sát kinh tế đã báo cáo lãnh đạo Công an tỉnh xác lập chuyên án điều tra.  

Các bị can trong đường dây phân bón giả bị khởi tố.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, các đối tượng đã tạo dựng hệ thống gồm nhiều doanh nghiệp do những người có quan hệ vợ chồng, anh em đứng tên. Các doanh nghiệp này đã nhập phân bón chính ngạch từ Bỉ, có hồ sơ lưu hành, mã phân bón theo quy định. Song song với đó là lượng lớn phân bón giá thấp hơn được nhập từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc, Hà Lan. Hàng thật và hàng bị nghi giả nguồn gốc, xuất xứ được đưa vào lưu thông song song. Những sản phẩm không có nguồn gốc từ Bỉ nhưng bao bì bên ngoài vẫn thể hiện xuất xứ Bỉ, trong khi hóa đơn bán hàng chỉ ghi tên chung chung như “phân nở”. 

Chính lượng hàng nhập hợp pháp từ Bỉ trở thành lớp vỏ khiến việc phát hiện sai phạm khó khăn hơn. Các mũi trinh sát phải tỏa đi nhiều địa phương, rà chứng từ, bám tuyến vận chuyển, xác minh kho hàng. Từ Đắk Lắk, dấu vết dẫn tới Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh và nhiều địa phương khác.

Có thời điểm, trinh sát phải đóng vai phu bốc vác, vào làm tại một số kho, xưởng đóng bao phân bón để âm thầm quan sát hoạt động bên trong, thu thập chứng cứ.

Gần một năm, từng chuyến xe, hóa đơn, đại lý, kho hàng được các trinh sát xâu chuỗi lại, các mắt xích quan trọng của đường dây dần lộ diện.

Bóc gỡ từng mắt xích

Theo Phòng Cảnh sát kinh tế, thủ đoạn được xác định là lợi dụng chênh lệch giá giữa các loại phân bón, nhập hàng giá thấp từ nơi khác rồi thay bao bì, nhãn mác hoặc sử dụng tem phụ thể hiện xuất xứ Bỉ. Khoản chênh lệch được xác định khoảng 4.100 – 4.300 đồng/kg.

Ngày 15/9/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố vụ án, khởi tố, bắt tạm giam 6 nghi can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón. Trong số này, Đỗ Xuân Nam (SN 1989, trú phường Buôn Ma Thuột) được xác định giữ vai trò cầm đầu. Các nghi can khác gồm: Võ Thị Kim Thúy (SN 1983) là Giám đốc Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư; chồng Thúy là Dương Hồng Sơn (SN 1980), Giám đốc chi nhánh công ty tại Đồng Nai; Dương Văn Tuấn (SN 1994) là đại diện Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone (Thúy, Sơn và Tuấn cùng trú TP. Hồ Chí Minh); Hồ Bá Đức (SN 1997) và Võ Vũ Toại (SN 1996) cùng trú phường Buôn Ma Thuột.

Một số mẫu phân bón – tang vật của vụ án bị thu giữ để phục vụ điều tra.

Lực lượng chức năng thu giữ gần 627 tấn phân bón giả cùng 957,6 tấn nguyên liệu, phân bón phục vụ sản xuất, pha trộn, đóng gói hàng giả.

Kết quả điều tra bước đầu xác định, từ năm 2025 đến khi bị phát hiện, hơn 24.240 tấn phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ đã được  bán ra thị trường nhưng chỉ 461 tấn thực sự có nguồn gốc từ Bỉ. Số hàng giả xuất xứ được bán cho khoảng 200 doanh nghiệp, đại lý tại nhiều tỉnh, thành; khoản thu lợi bất chính trên 60 tỷ đồng.

Mở rộng điều tra, ngày 25/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục khởi tố, bắt tạm giam Phạm Thị Thanh Đẹp (SN 1979), Giám đốc Công ty TNHH SX XNK Con Ngựa Xanh (xã Thạnh Lợi, Tây Ninh), để điều tra cùng về hành vi trên.

Đại tá Võ Duy Tuấn, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh cho biết, đây là vụ phát hiện, xử lý phân bón giả có số lượng lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh. Hệ thống phân phối nhiều tầng, từ doanh nghiệp đến đại lý cấp 1, cấp 2 khiến việc điều tra phải tiếp tục truy xét đến từng khâu liên quan. 

“Chúng tôi sẽ làm đến cùng, từ các đối tượng chính cho đến nhân viên thị trường, các cấp đại lý cấp 1, cấp 2. Liên quan đến đâu sẽ xử lý nghiêm đến đó”, Đại tá Võ Duy Tuấn khẳng định.

Lê Thành