Sầu riêng Đắk Lắk từ lâu đã chinh phục thị trường bằng chất lượng và sản lượng dẫn đầu cả nước. Nhưng bên cạnh câu chuyện xuất khẩu, loại trái cây đặc sản này đang được mở rộng không gian giá trị thông qua nghệ thuật ẩm thực.
Từ những món ăn sáng tạo của các đầu bếp trong và ngoài nước đến định hướng phát triển du lịch trải nghiệm, ẩm thực đang trở thành mảnh ghép mới, góp phần đưa thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk đến gần hơn với người tiêu dùng và du khách.
Tăng giá trị cho ngành hàng sầu riêng
Không chỉ xuất hiện với vị thế là trái cây tươi, sầu riêng Đắk Lắk đang bước vào thế giới ẩm thực với vai trò là một nguyên liệu chế biến đa dạng. Đây cũng là thông điệp nổi bật được truyền tải thông qua Talkshow giới thiệu nghệ thuật ẩm thực sầu riêng – một hoạt động trong chuỗi truyền thông hướng tới Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026.
Với các đầu bếp đến từ Việt Nam, Malaysia và Thái Lan, mỗi người mang đến một phong cách chế biến khác nhau, nhưng cùng chung một quan điểm: sầu riêng không chỉ dành cho các món ngọt. Đầu bếp Lee Chan Hoong (Malaysia) cho rằng: nhiều người vẫn quen nghĩ sầu riêng chỉ thích hợp làm bánh hoặc món tráng miệng vì vị ngọt đặc trưng. Thực tế, tại Malaysia, sầu riêng đã được sử dụng để chế biến nhiều món nóng, nước sốt, thậm chí lẩu. Theo ông, đây là nguyên liệu rất linh hoạt, có thể kết hợp với cả ẩm thực Á và Âu, mở ra không gian sáng tạo gần như không giới hạn cho người đầu bếp.
 |
| Chị Nguyễn Thị Thu Hà – Hana Ban Mê tham gia chế biến các món ăn từ sầu riêng Đắk Lắk cùng với các đầu bếp. |
Cách tiếp cận ấy cũng được đầu bếp Lý Kim Long (TP. Hồ Chí Minh) vận dụng khi giới thiệu ba món ăn mới tại talkshow: tôm nướng muối ớt sốt sầu riêng, tôm sốt trứng muối sầu riêng và tôm đút lò phô mai sầu riêng. Sự kết hợp giữa hải sản với sầu riêng không chỉ tạo nên hương vị mới lạ mà còn mang ý nghĩa biểu trưng cho sự giao thoa của vùng đất Đắk Lắk sau khi mở rộng không gian phát triển.
Theo đầu bếp Lý Kim Long, sầu riêng hội tụ nhiều đặc tính tự nhiên quý giá trong chế biến. Độ ngọt, độ béo và hương thơm của loại quả này có thể thay thế một phần đường hoặc các nguyên liệu tạo béo trong nhiều món ăn, đồng thời tạo chiều sâu hương vị mà không cần sử dụng nhiều gia vị công nghiệp. Chính những đặc tính ấy giúp sầu riêng trở thành nguyên liệu đầy tiềm năng đối với ngành công nghiệp ẩm thực hiện đại.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố ngon miệng, câu chuyện về sầu riêng còn được tiếp cận từ góc độ dinh dưỡng. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, sầu riêng là loại trái cây giàu carbohydrate, chất xơ, vitamin nhóm B, vitamin C cùng nhiều khoáng chất và hợp chất chống ô xy hóa tự nhiên. Nếu sử dụng đúng khẩu phần và được chế biến theo hướng giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, giảm đường và chất béo, sầu riêng hoàn toàn có thể trở thành nguyên liệu phù hợp với xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh hiện nay.
Đó cũng là lý do Ban Tổ chức Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 lựa chọn nghệ thuật ẩm thực là một trong những hoạt động truyền thông trọng tâm. Thay vì chỉ quảng bá một loại trái cây đặc sản, lễ hội hướng đến kể câu chuyện về hành trình gia tăng giá trị của sầu riêng thông qua chế biến sâu, sáng tạo sản phẩm mới và xây dựng trải nghiệm văn hóa.
Để du khách nhớ Đắk Lắk bằng hương vị
Nếu trước đây, du khách đến Đắk Lắk thường tìm mua sầu riêng mang về làm quà, thì trong tương lai, điều họ mang theo có thể còn là những ký ức về hương vị. Đó là hương thơm của món tôm nướng muối ớt sốt sầu riêng, vị béo của cà phê sầu riêng hay sự mới lạ của trà sữa sầu riêng – những sản phẩm đang được thử nghiệm để từng bước đưa sầu riêng bước ra khỏi khuôn khổ của một loại trái cây theo mùa, trở thành một trải nghiệm ẩm thực đặc sắc.
Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, thông qua các hoạt động của Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk, tỉnh kỳ vọng mở rộng cách khai thác giá trị sầu riêng, từ sản phẩm tươi đến các sản phẩm chế biến, từ nguyên liệu cho ẩm thực đến những trải nghiệm gắn với vùng trồng, nhà vườn và bản sắc văn hóa địa phương.
 |
| 3 Đại sứ Truyền thông của Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 giới thiệu các món ăn chế biến từ sầu riêng. |
Định hướng đó cũng phù hợp với xu thế phát triển du lịch hiện nay, khi du khách không chỉ tham quan danh lam thắng cảnh mà còn mong muốn khám phá văn hóa bản địa thông qua ẩm thực. Một món ăn ngon có thể trở thành lý do để du khách quay trở lại; một hương vị đặc trưng có thể trở thành “đại sứ” kể câu chuyện về vùng đất và con người. Đó cũng là cách nhiều địa phương trên thế giới xây dựng thương hiệu điểm đến, biến đặc sản nông nghiệp thành sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao.
Với Đắk Lắk, lợi thế ấy càng rõ nét khi tỉnh sở hữu vùng nguyên liệu sầu riêng lớn cùng nền văn hóa đa dạng của các dân tộc Tây Nguyên. Nếu những sản phẩm chế biến từ sầu riêng được đưa vào thực đơn của các nhà hàng, khách sạn, khu du lịch; nếu mỗi điểm tham quan đều có thể giới thiệu một món ăn hoặc thức uống mang hương vị riêng của sầu riêng Đắk Lắk thì hành trình của du khách sẽ không dừng lại ở việc thưởng thức trái cây mà trở thành hành trình trải nghiệm văn hóa và ẩm thực.
Từ những ý tưởng được giới thiệu tại talkshow có thể thấy, hành trình xây dựng thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk không chỉ bắt đầu từ những vườn cây trĩu quả hay những đơn hàng xuất khẩu mà còn từ căn bếp của người đầu bếp, từ bàn ăn của mỗi gia đình và từ những trải nghiệm của du khách. Khi một loại nông sản có thể kể câu chuyện về vùng đất, văn hóa và con người bằng chính hương vị của mình, giá trị của nó sẽ không còn được đo đếm đơn thuần bằng sản lượng hay giá bán.
Ẩm thực, vì thế đang trở thành một mảnh ghép mới trong bức tranh phát triển ngành hàng sầu riêng Đắk Lắk. Mảnh ghép ấy không chỉ góp phần gia tăng giá trị kinh tế mà còn mở rộng không gian văn hóa, du lịch và thương hiệu, để mỗi hương vị lưu lại trong lòng du khách cũng là một lời mời gọi họ trở lại với vùng đất đỏ bazan giàu bản sắc.
Minh Thuận
Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử
