Xã Vân Hòa đang chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng ứng dụng công nghệ cao, thích ứng biến đổi khí hậu gắn với liên kết tiêu thụ. Cách làm này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn từng bước định hình nền nông nghiệp bền vững.
Thay đổi trên vùng đất khô hạn
Sau hơn 40 ngày gieo trồng, những cánh đồng bắp sinh khối ở Vân Hòa đã phủ xanh các triền đất từng khô cằn vì thiếu nước. Sự thay đổi này phản ánh rõ một bước chuyển trong tư duy sản xuất nông nghiệp của địa phương.
Trước đây, phần lớn diện tích đất sản xuất ở Vân Hòa tập trung canh tác các loại cây như mía, sắn, keo. Tuy nhiên, những loại cây này ngày càng bộc lộ hạn chế khi phụ thuộc lớn vào giá cả thị trường và thời tiết. Đặc biệt, sau ảnh hưởng của bão số 13 và các đợt mưa lũ cuối năm 2025, nhiều diện tích bị thiệt hại nặng, buộc địa phương phải nhìn nhận lại hiệu quả sản xuất.
Từ thực tế đó, xã xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng là yêu cầu cấp thiết. Trọng tâm là phát triển vùng sản xuất tập trung, lựa chọn những loại cây có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu khô hạn, đồng thời có giá trị kinh tế cao và đầu ra ổn định. “Chúng tôi ưu tiên xây dựng các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao, gắn với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm, hướng tới xuất khẩu. Trước mắt, xã triển khai thí điểm bắp sinh khối và chanh dây công nghệ cao, từ đó đánh giá hiệu quả để nhân rộng”, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Hòa Phạm Quốc Hoàng cho biết.
Từ mô hình ban đầu, diện tích bắp sinh khối đã được mở rộng lên khoảng 10 ha và dự kiến tăng lên 50 ha trong vụ hè thu tới. Đây là loại cây có thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với điều kiện thiếu nước, đồng thời đáp ứng nhu cầu thị trường chăn nuôi nên đầu ra tương đối ổn định.
Cùng với sự thay đổi trên đồng ruộng, tâm lý người dân cũng dần chuyển biến theo hướng tích cực hơn. Ông Trần Văn Hiệp (thôn Hòa Thuận) cho hay, trước đây gia đình chủ yếu trồng sắn, thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thị trường nên hiệu quả không cao. Khi chuyển sang trồng bắp sinh khối, sản xuất chủ động hơn khi mỗi năm có thể canh tác 3 vụ, lại được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra và hỗ trợ kỹ thuật nên yên tâm gắn bó lâu dài. “Điểm khác biệt của mô hình này là thu hoạch toàn bộ thân, lá để làm thức ăn chăn nuôi nên không đặt nặng năng suất hạt, chỉ cần tập trung chăm cây phát triển nhanh, đạt sinh khối tốt là có hiệu quả”, ông Hiệp nói.
Nâng giá trị từ liên kết và công nghệ
Không chỉ chuyển đổi cây trồng, Vân Hòa đang từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua tổ chức lại sản xuất và tăng cường liên kết với doanh nghiệp.
Điểm nhấn là mô hình trồng chanh dây công nghệ cao trong nhà màng, bước đầu triển khai khoảng 10 ha. Các mô hình này do Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao DNT Global và Hợp tác xã Sản xuất chanh dây công nghệ cao Vân Hòa thực hiện, ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt trong nhà lưới, sử dụng giống chanh dây vàng có giá trị kinh tế cao.
Quan trọng hơn, cả hai mô hình đều có hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm ngay từ đầu, hướng đến xuất khẩu. Đây chính là điểm tựa để người dân mạnh dạn chuyển đổi, thay vì sản xuất theo thói quen và phó mặc cho thị trường như trước. Theo ông Nguyễn Tiến Hòa, đại diện Hợp tác xã Sản xuất chanh dây công nghệ cao Vân Hòa, mục tiêu của đơn vị không dừng lại ở việc tổ chức sản xuất mà còn xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Khi sản xuất gắn với công nghệ, thị trường, đầu ra ổn định, giá trị nông sản sẽ được nâng cao.
Trên các vùng canh tác của Vân Hòa, những luống bắp sinh khối xanh mướt hay các dãy nhà màng trồng chanh dây đang phát triển tươi tốt cho thấy sản xuất nông nghiệp không còn chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà chuyển sang dựa trên tính toán khoa học, thích ứng điều kiện tự nhiên gắn chặt với thị trường, mở ra triển vọng phát triển bền vững cho nông nghiệp của xã.
Tuyết Hương
Nguồn: “Báo Đắk Lắk điện tử”. Link tại đây.
